Olasılıklar Evreni

Termodinamiğin kanunlarını bilirsiniz. Bu kanunların sonucuna göre şöyle bir cümle kurabiliriz.

“Düzensizlik ya değişmez ya da artar.”

Her ne kadar bir kesinliği içerse de aslında durum tam olarak bu değildir. Basit bir örnek üstünden gitmeye çalışacağım.

Odanın bir köşesine konmuş içinde Klor gazının bulunduğu ucu açık bir tüp düşünelim. Tüpün içinde bulunan klor gazının odaya dağılıp dağılmaması durumunu bu kanunlar ışığında düşünelim. Termodinamiğe göre entropi artışı olacak ve klor gazı mutlaka odaya yayılacaktır.

Oysa durum tam olarak böyle değildir. Klor gazının odaya yayılması sadece bir olasılıktır. Fakat tüp içinde kalma olasılığı yayılma olasılık dağılımına göre çok daha düşük olduğu için gerçekleşmesi ihtimali zordur. Ama imkansız değildir.

Olasılık kuramları 1900 lü yıllarda gelişip “istatiksel mekanik” geliştirilmiştir. Termodinamik değerlerden sapmalarla bu teori ispatlanmıştır.

Bunu para örneği ile açıklayabiliriz. Diyelim ki aynı anda bir milyon bozuk para atılıyor. Hepsinin tura gelme olasılığı vardır. Daha eşit bir dağılımların yüzdesi ise çok daha fazladır. Fakat sonuçta gelen parça dağılımı ne olursa olsun aslında hepsinin tura gelmesiyle aynı olasılığa sahip bir dağılım olacaktır.

Yanisi şu. Her olay, milyarlarca olasılıktan sadece birisidir ve yaşadığımız bu evren tamamen matematiksel olasılıklar evrenidir.

41 yorum “Olasılıklar Evreni”

  1. Evet.

    Bu da bir genellemedir.

    Genellemenin daha üst bir düzeyde yeniden genellenmesidir.

    Genelleme hem yöntemin adıdır, hem de bu sürecin sonucunda üretilmiş bilginin.

    Her genelleme -doğru olduğu oranda- eskiye ait kimi özellikleri devre dışı bırakır, ama aynı zamanda eskiyi de kapsar.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  2. Entropi ve düzensizlik sözcüklerini aynı anlamda mı kullanıyorsun? Bence herhangi bir sistem içindeki düzensizlik, rastgeleleliğin bir ölçüsüdür entropi. Bu rastgelelik olayı matematiksel olasılığın içinde bir yerde, belki de onun alt kümesi gibi. Entropinin içinde bir tempo var, ritm var anımsadığım kadarı ile, kimyasal olaylarda ve ısı transferlerinde bu matematiksel olarak formule ediliyor ve birtakım mühendislik işlemlerinde kullanılıyor.
    Evren genişlediği için de evrenin entropisi artıyor mu? Bence artıyor.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  3. Isı transfeleri için de aynı şeyi düşünüyorum.

    Yani ısının sıcaktan soğuğa doğru akıp dengeye gelmesi de olasılık dağılımının bir sonucudur. Kesin değildir ama büyük olasılıktır.

    (Bu arada entropi ölçülebilir bir şeydir. Düzensizlik ise daha keyfi bir tanım olabilir. Aynı anlamda kullanılabilir ama yine de)

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  4. bence bunları her an görüyoruz…bir araba ile bir başka araba tek arabanın geçebileceği bi yerde karşılaşabilir bu mümkün bir olaslıktır…bunun matematiksel tahmini yapılamaz ama bu bir realitedir…xenix sence evren bir kuantum dalgalanması mı?

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  5. Bence, kuantum dalgalanmalarının olası parçacık ortalaması.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  6. anlamadım xenix biraz açar mısın parçacık ortalamasını?

    ayrıca özel mesaj attım bakabilirsen sevinirim.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  7. A olayının gerçekleşmesi sonucu kesin olarak B olayı ortaya çıkar gibi bir önerme Fizik biliminin ulaşmış olduğu noktayı göz önüne aldığımızda nasıl bir yorum gerektir. Bu önermenin doğruluğu nedir?

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  8. Çok yanlış sayılmaz elbette parçuket ama matematiksel olarak kesinlik değildir bu durum. Kesin yerine “çok büyük olasılıkla” denilebilir. (Denmese de olabilir ama. Çünkü buradaki büyük olasılık epey büyük bir olasılıktır. Hani rakamla ifade etsek 0.99999999999999999.. vs gibi)

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  9. Entropi sadece kapalı sistemlerde artar, açık sistemlerde, yani çevresindeki diğer sistemlerle madde ve enerji alışverişinde bulunan sistemlerde entropi artmak zorunda değildir, hatta azalabilir de.
    termodinamikte entropi düzensizlik değildir, entropi bir fonksiyondur,
    entropi, bir sistemdeki ısı ve sıcaklık arasındaki ilişkiyi gösterir, yani ısının ve sıcaklığın bir fonksiyonudur.
    ısı ve sıcaklık karıştırılıyor, tıpkı kütle ve ağırlığın karıştırıldığı gibi, yada hız ile ivmenin karıştırıldığı gibi, bu gibi temel fizik kavramları karıştırılırsa daha baştan yanlış yapılmış olur,
    entropi kavramını termodinamik bağlamı dışında kullanmak ne derece doğrudur?
    istatistikte ise makrodurumlarla mikrodurumlar arasındaki ilişki entropi fonksiyonuyla gösterilir.
    fizik bağlamı dışında entropi çok sıklıkla kullanılıyor, buna en iyi örneklerden birini Jeremy Rifkin’in entropi adlı kitabında buluruz.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  10. Entropi ya aynı kalır, ya artar denmiş.

    İyi işte, şişenin içinde kalırsa aynı kalıyor, dışarı çıkarsa artıyor.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  11. Ayrıca 1 milyon bozuk paranın hepsinin tura gelmesi ile aynı durum değil.

    Aynılaştırmak için şöyle denebilir;

    1 milyon bozuk paranın hepsinin tura gelmesi diyelim saniyenin bilmem kaçta biri içinde dışarı hiç klor gazı partikülü kaçmaması anlamına geliyorsa (gelmeli),

    Sürekli açık duran bir şişeden sürekli hiç klor gazı kaçmaması şuna karşılık gelir;

    Saniyenin bilmem kaçta birinde olmak üzere ‘sürekli’ atılan 1 milyon paranın ‘sürekli’ tura gelmesi.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  12. “Ayrıca 1 milyon bozuk paranın hepsinin tura gelmesi ile aynı durum değil.”

    Elbette değil. Aynı durumdur demedim zaten konuyu basitleştirerek anlatmayı denemiştim.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  13. Kaynak güzelmiş. Benim okuduğum termodinamik kitabından daha lezzetli. Hem de ilginç birini tanımış oldum gibi. Teşekkürler.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  14. Belki de tam ortasında.

    Sonsuzlukta büyük ve küçük ayrımı mutlak değildir. Sonsuzluk varsa makroya da mikroya da aynı oranda nüfuz eder. Bir atom altı parçacık kendi başına bir evren olabilir. Belki vakumda bir zerrenin yoktan belirmesi, onun big-bang’idir. Ve o ‘zerrenin evreninde’ milyarlarca yıl sonra evrilen birtakım canlılar ‘uzayı’ incelerken tüm cisimlerin spektrumlarının ‘kırmızıya kaymasını’ yani ‘evrenin genişlediğini’ bulacaklar (tabii diğer zerreler henüz çook uzak olduğu için onlardan bihaber olacaklar. Veya kendi zerrelerinin/evrenlerinin gerçekten bir zerre gibi olduğu bir üst evrenden de. Ve tabii o üst evren de gene başka bir evrenin zerresi olabilir. Sonsuzlukta buna bir son yok).

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  15. Tabii ‘zerrenin evreninde’ zaman çok daha hızlı akıyor olmalı. Çünkü ‘bizim zamanımızla’ bir zerre vakumda belirdikten bir an sonra (saniyenin bilmemkaç milyarda biri) gene vakuma erime/kaybolma şansına sahip. Tıpkı dalgalı bir denizde bir dalganın denizden hafifçe yükselip sonra tekrar sönümlenmesi gibi.

    Orada zaman çok daha hızlı olursa ancak, oradaki varlıklar evrimleşmek için gerekli milyarlarca yıla sahip olabilirler.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  16. rnd peki ya evrenin oluşmadan önceki hali siyah boşluk muydu yoksa hayal ötesi bi ortam mıydı?

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  17. Kuantum Dalgalanma
    Hiçlik

    Evet “olasılık evreni” yani “Kuantum olasılık dalgası”

    bide bunun yanında zorunluluk var.
    yani bir zar atarsanız zarın 6 yüzeyinden birinin gelme zorunluluğu.

    Güneş dünyanın Entropisini düşürüyor ve bu yüzden dünyada düzenli yapıların oluşması için bir katkı sağlıyor.

    ayrıca istatislik bilimi ne alaka ????
    eğer illa matematik yapmak istiyorsanız Karmaşık Sayılar bu konu için daha uygun.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  18. “ayrıca istatislik bilimi ne alaka ????
    eğer illa matematik yapmak istiyorsanız”

    İstatistik fizik, kuramsal fiziğin temel disiplinlerinden biri olup fizik problemlerinin çözümünde olasılık metotlarını kullanır. Bu problemler; nükleer reaksiyonlar, biyoloji, kimya, nöroloji, ve hatta sosyoloji gibi sosyal bilimler alanında olabilir.

    İstatistik fizik terimi, klasik mekanik ve kuantum mekaniğine olasılık ve istatistiksel yaklaşımları içerir. İstatistiksel yaklaşım, klasik sistemlerde serbestlik derecesi (dolayısıyla değişkenlerin sayısı) tam çözümün bulunmasına imkân vermeyecek kadar büyük olduğunda, çözüm sağlar.

    İstatistik fizik alanındaki bazı problemler, yaklaşımlar kullanarak analitik olarak çözülebilirse de, günümüz araştırmaları, simülasyon veya yaklaşık çözümler bulmada modern bilgisayarların gücünden yararlanır. İstatistiksel problemlerin çözümünde Monte Carlo simülasyonu yöntemi gibi çeşitli yüksek başarımlı hesaplamalara dayalı yöntemler günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  19. Ayrıca Bakınız

    Termodinamik, (Yunancada: thermos:ısı ve dynamic:enerji). Bazı Türkçe kaynaklarda ısıl devingi olarak da geçer. Enerji, ısı, iş, entropi ve ekserji gibi fiziksel kavramlarla ilgilenen bilim dalı. Termodinamik yasalarının istatistiksel mekanikten türetilebileceği gösterilmiştir.

    Diyorum ya, ateist olmak yetmiyor bilimsel düşünmek için veya bilim adamı olabilmek için.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  20. “

    “Bu sayı, yani 10 10123 de bir ihtimal, Yaratıcı’nın amacının ne kadar keskin ve belirgin olduğunu bize göstermektedir. Bu gerçekten olağanüstü bir sayıdır. Bir kimse bunu doğal sayılar şeklinde bile yazmayı başaramaz, çünkü 1 rakamının yanına 10123 tane sıfır koyması gerekecektir. Eğer evrendeki tüm protonların ve tüm nötronların üzerine birer tane sıfır yazsa bile, yine de bu sayıyı yazmaktan çok çok geride kalacaktır

    Roger Penrose, The Emperor’s New Mind, 1989; Michael Denton, Nature’s Destiny, The New York: The Free Press, 1998, s. 9”

    BİLİMSEL “MATEMATİK”..

    ACABA BU SAYILARIN İSTATİSTİĞİ YAPILMIŞMIDIR..

    YAV HE HE BİLE DEĞİL.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  21. Bu yorumu daha önce de yapıştırmıştın bir kaç kez. (Herhalde böyle bir on onbeş kopy pastelik bir dosyan var aynı şeyleri tekrar tekrar yapıştırıyorsun. Sonra da trol değilim diyorsun. 🙂 )

    Eee? Penrose müslüman mı?

    Adamın kendi sözleri var herhangi bir dine inanmam diye. O da biliyor çünkü dinlerin uyduruk olduğunu.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  22. Sayın xenix,

    siz ve darwin “MÜSLÜMAN” olabilirmisiniz..

    yorumları bir kaç kez yapıştırmam şunun için;

    “Bu sayı, yani 10 üzeri 10 üzeri 123′te 1 ihtimal, Yaratıcının amacının ne kadar keskin ve belirgin olduğunu bize göstermektedir. Bu gerçekten olağanüstü bir sayıdır. Bir kimse bunu doğal sayılar şeklinde bile yazmayı başaramaz”

    Yani; tesadüf? argo tabiriyle “TRIŞKA” umarım anlamışsındır..

    “BİLİMSEL”..
    TAKILMAK GEREK..
    SAYIN XENİX.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  23. Neden olamayalım. Ben de müslümandım bir zamanlar.

    Kuran’ı okuyunca ateist oldum.

    Bilim adamı Tesla’nın güzel bir sözü vardır.

    “Kutsal kitapları okuyup anlayana ateist, okuyup anlamayana dindar denir” diye.

    Hem Darwin, Penrose’dan daha dindardı. En azından hristiyandı yani.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  24. Sana öyle geliyor sanal alemde..

    Bana bir şey hatırlattığın için teşekkür ederim xenix,bilgisayar ve internet,yok iken bu ate ve darwinistleri İnsanlar bir şey zannederdi,ne zaman ki bilgi internet sayesinde yayıldi,bunların, (hazreti google) yalan ve dolan olduğu anlaşıldı, sonra;

    “İnsanla onun en yakın akrabası olan şempanzeler birbirleriyle üreyemez.

    Peki şempanze ile insan arasında çiftleşme deneyleri yapılmış mıdır?

    Buna dair Sovyet bir biyolog, Ilya Ivanovich Ivanov 1920’li yıllarda denemeler yapmıştı. Bunun için başlangıçta kendi spermlerini kullanmış ve dişi şempanzeleri döllemeye çalışmıştır. Denemelerinden hiç biri şempanzenin hamile kalmasına yol açmadı. Bu sefer tersini denemiş ve 1929 yılında erkek büyük insansı maymunların dölleriyle gönüllü olan kadınları döllemeye çalışmıştır ama elindeki son orangutan da doğal yollardan öldüğü için deneyler sürdürülememişti.”
    evrim teorisi sitesi

    Ve dolayısı ile ister ate ol,ne istersen o ol KİŞİ NE TALEP EDERSE O OLUR VE KAPASİTESİ ÖLÇÜSÜNDE..

    Akıl sağlığı önemli,aklını koru xenix.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  25. Ah aron ah.. Bilimi googledan bulduğun harunyahya yazıları (gerçi o da yazılarını evangelistlerden alıyor kendisi yazdığı yok yani) sanman beni gerçekten eğlendiriyor.

    Hani hayatında bir tane bilimsel makale okumadığına bahse girerim. Bir tane ya, bir (1) tane.

    İnternet olsa ne olacak. Sanırsın bir kütüphaneye falan üyesin, ya da bir üniversitenin makale bölümüne.

    “Peki şempanze ile insan arasında çiftleşme deneyleri yapılmış mıdır?”

    Bizim müslüman köylerde de yıllardır eşekle çiftleşme çalışmaları yapılıyor.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  26. Xenix,

    şimdi daha iyi anladım, koftiden takıldığını,ve bana neden troll deyip (yazıp) kendini avutmaya çaıştığını (sanalda) demekki birebir karşılıklı konuşulsa senle,hepten nakarat olduğun meydana çıkacak,hırpalama kendini xenix,GERÇEKLER HER ZAMAN ACITIR, ama olsun,tesadüfler dünyasında yaşayıp MUTASYONA takılmak’tan ÜMİT KESİLMEZ NEDE OLSA SALDIM ÇAYIRA HESABI..

    SİZİN KOLHOZLARDA OLANI da bilirsin sen,seni gidi seni,köylerde eşekle zevk eden, eşekten, insan doğması için uğraşmıyordu,eşekliğini tatmin ediyordu,gerisi,yukarda alıntı yaptığım darwinist evrim teori sitesinde, oku,oku, yaz oku,nede olsa ilerici ve bilimsel ” Ilya Ivanovich Ivanov”..

    Saygılar.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  27. Biri bilimsel bir merak için deney yapıp suni tohumlama ile sperm enjekte ediyor, diğeri bildiğin eşeği şaapıyor.

    Artık hangisi sana daha akla mantığa makul geliyor hangisi dalga geçilecek şekilde kalıyor bilmiyorum.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  28. Ben tercih hakkımı “XENİX” e bıraktım..

    Nede olsa mantıklı ve bilimsel..

    Ne imiş;

    “”İnsanla onun en yakın akrabası olan şempanzeler birbirleriyle üreyemez.

    Peki şempanze ile insan arasında çiftleşme deneyleri yapılmış mıdır?

    Buna dair Sovyet bir biyolog, Ilya Ivanovich Ivanov 1920’li yıllarda denemeler yapmıştı. Bunun için başlangıçta kendi spermlerini kullanmış ve dişi şempanzeleri döllemeye çalışmıştır. Denemelerinden hiç biri şempanzenin hamile kalmasına yol açmadı. Bu sefer tersini denemiş ve 1929 yılında erkek büyük insansı maymunların dölleriyle gönüllü olan kadınları döllemeye çalışmıştır ama elindeki son orangutan da doğal yollardan öldüğü için deneyler sürdürülememişti.”
    evrim teorisi sitesi”

    çift ökçe antilop işmiş ve pişmiş..

    Eşek’te şaapıldığı ile kalmış..

    Ve;bakıyola,şaapıyola,kaçıyola..

    DİYOLA.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  29. “Ben tercih hakkımı “XENİX” e bıraktım..”

    Kendi beynini kullansan şaşardım zaten.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  30. “xenix:
    ben farkındayım o zaten aynı aron”

    “xenix tarafından Per, 12/02/2015 – 02:37 tarihinde gönderildi.
    “Ben tercih hakkımı “XENİX” e bıraktım..”

    Kendi beynini kullansan şaşardım zaten.”

    Olay nereye vardı,hakaret ve komleks gırla, bunların arada sırada mutasyon geçirenleri (nispeten akıllı olanlarını tenzih ederim) aynı,başka forum ve sitede de aynı tavrı gösteriyorlar,istenirse buraya alıntılarım, ama değmez,sıkıştıkları an, hakaret,dezonformasyon,provakötörlük vs vs dikkat edilirse (sonsuz us sitesi) sürü gibi davranıyorlar “ARTI,EKSİ,OY” ne kadar haksız olurlarsa olsun,yine sitede o an kaç kişilerse (-) verirler,dolayısı ile
    kapasite meselesi,işleri güçleri “İSLAM VE MÜSLÜMAN” adına başka yerden apardıkları bilgileri burada devreye sokup,kendilerine pay çıkarmak,olsun bu davraniş şeklide bir karekter meselesi,ve aynı havayı soluyoruz,bu itibarla,en azından,İnsan evladı olarak,kişi kendini sorgulamalı,bu kadar nefret neden,Dünya yaratıldığından beri,”MÜSLÜMANLIK” adına bir pol pot,ve stalinin yaptığı vahşeti kimse yapmadı..

    İnan olsunki,başım ağrıdı, yazı yazmak istemiyorum..

    Saygılar.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  31. Yani konu hakkında yazmayıp her yorumda hakaret eden aron birden hakaretlerden şikayetçi olmaya başladı. Ben de aynı şekilde başka müslüman ağırlıklı forumlarda ateistlere saldırılara şahit oldum. Hatta bir çoğundan engellenmiştim.

    Sen en azından gelip burada hakaret etme, konu dışında yorum yazma, kendince dalga geçme özgürlüğüne sahipsin. Sadece yorumlarına tepki alıyorsun ki az bile alıyorsun aslında.

    Bak daha önce ebubekir ve bir kaç kişiye daha teklif etmiştim. Sana da aynı teklifi yapıyorum.

    Herhangi bir konuda, herhangi bir istediğin konuda seninle tartışabilirim. Ve ilk hakaret eden kaybeder.

    Bu teklifimi kimse kabul edememişti, sanırım aslında kendinizin hakaret ettiğinizin farkındasınız.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  32. Ben varım xenix,

    Sonsuz us olsun..

    Konuyu şeç..

    Tevazu göstermeyeceğim,çünkü senin gibileri çok gördüm ve vız gelir tırıs gidersin.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  33. İyi hadi bakalım. Konuyu da bana bıraktın üstelik.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  34. Hadi sana haksızlık olmasın bilmediğin konulardan bahsetmeyeceğim. Ortak bir ilgi alanımız olsun.

    Yarına kadar seçenekleri sunuyorum.
    * Eşcinsellik ve hakları
    * Ortadoğu ve uzakdoğu dinleri karşılaştırması
    * Ruh nedir
    * Kader nedir

    Seçtiğin birinden yeni başlık açarım.

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  35. xenix,

    Aslında konu açılmıştı,yarına neden bırakıyorsun??

    “GÖRECE,GÖRELE,ZAMAN”..
    ne dersin..

    Zaten 4 başlıkta topladığın konu,ciltlere sığmaz,birde bana yarına kadar süre tanıyorsun..

    Bir kere bu konuda senin fikrin ne..

    Mesela “KADER” mevzuu’na bir ateist,(seni kastediyorum,müsadenle) nasıl bakar,evvela yorumla değilmi..

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.
  36. “xenix,

    Aslında konu açılmıştı,yarına neden bırakıyorsun??”

    Hepsini bir günde tartışacak değiliz.

    “”GÖRECE,GÖRELE,ZAMAN”..
    ne dersin..”

    Tamam uygundur.

    “Zaten 4 başlıkta topladığın konu,ciltlere sığmaz,birde bana yarına kadar süre tanıyorsun..”

    Yarına kadar konuyu seçmen için süre tanımıştım. Tartışmak için değil.

    “Bir kere bu konuda senin fikrin ne..

    Mesela “KADER” mevzuu’na bir ateist,(seni kastediyorum,müsadenle) nasıl bakar,evvela yorumla değilmi..”

    Kader konusunu tartışacağımız zaman yazarım. (Aslında böyle bir başlığım var orada yazdım ama senin için tekrar yazarım)

    Reply link does not work in your browser because JavaScript is disabled.

Bir yanıt yazın

Ad ve E-posta zorunlu değildir.