Uzun süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi gören Anayasa Hukuku profesörü ve Cumhuriyet Gazetesi yazarı Server Tanilli hayatını kaybetti.
Server Tanilli kimdir?
1980 öncesi Türkiye’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde ve Güzel Sanatlar Yüksekokulu’nda “Uygarlık- tarihi” dersi veriyordu. 7 Nisan 1978 günü silahlı saldırıya uğrayan Tanilli’nin belden aşağısı tutmaz oldu. Saldırının ardından Fransa’ya yerleşen Tanilli, uzun yıllar Strasbourg Üniversitesi’nde çalıştı. 2000 yılında yurda dönüş yapan Server Tanilli Cumhuriyet gazetesinde köşe yazıyordu.
1980 sonrasında düşün ortamını ve özellikle de gençliği etkilemiş olan “Uygarlık Tarihi(1973)”, “Devlet ve Demokrasi: Anayasa Hukukuna Giriş” kitaplarını yazdı. “Uygarlık Tarihi” üniversitelerde ders kitabı olarak okutuldu. Diğer kitapları arasında şunlar sayılabilir: “Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz?”, “Yüzyılların Gerçeği ve Mirası” (6 cilt), “Candide ya da İyimserlik”, “Yaratıcı Aklın Sentezi: Felsefeye Giriş”, “Değişimin Diyalektiği ve Devrim”, “Dünyayı Değiştiren On Yıl”, “Fransız Devriminden Portreler”, “Anayasalar ve Siyasal Belgeler”, “Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz?”, “İslam Çağımıza Yanıt Verebilir Mi?”, “Din ve Politika”, “Voltaire ve Aydınlanma”.
Tanilli, 2006 Sertel Demokrasi Ödülü’ne layık görülmüştür.
‘O SÖZLER Kİ BİR KEZ ÇIKMIŞTIR AĞZIMIZDAN…”
Server Tanilli’nin “Uygarlık Tarihi” adlı kitabının sonunda, İstanbul DGM’ye verdiği savunması yer alır. Server Hoca şöyle diyor:
“… Çağına ve topluma karşı görevini yerine getirmiş bir hocanın huzuru içindeyim şu anda. Yazdıklarım yazılması gereken şeylerdi. Bugün yazmaya kalksam, -en azından- gene aynı şeyleri yazardım. Hiçbiri hakkında en ufak bir pişmanlık duymuyorum. Kalemimden çıkmış her cümlenin, -cümle ne demek- her kelimenin ve hecenin altında, entelektüel şeref ve haysiyetim yatmaktadır. İnsanım, hayatta dönebileceğim şeyler olabilir. Ama entelektüel şeref ve haysiyetimden – ölüm pahasına da olsa- dönemem. Attila İlhan’ın o yeni ve unutulmaz şiirlerinden birinin son mısraları geliyor aklıma:
O sözler ki kalbimizin üstünde/
Dolu bir tabanca gibi /
Ölüp ölesiye taşırız/
O sözler ki bir kez çıkmıştır ağzımızdan/
Uğrunda asılırız.”
(Demokrat Medya)
“Hiçbir zaman ölümden korkmadım. Bugün de ölümden korkmam. Bir gün nasıl olsa gelecek olan bir şeyden neden korkayım? Önemli olan içinde yaşadığım toplumdaki insanlarımın öldürülme korkusu içerisinde yaşamamaları. Hayatın zevkini tatmaları ve mutlu olmaları” (Server TANİLLİ)
Işıklar içinde yat, Hocam.
Sağol Hüseyin AKTAŞ.
Bir an geldi ömrümde
Yahu ben bu siyaseti felsefeyi kendi dilimde kimseden okuyamayacak mıyım diye sordum….
Bu soru uzun zaman beynimi kurcaladı.
Taki Server TANİLLİ’nin kitapları ile tanışana değin…
TANİLLİ; duru Türkçesi ve nesnel (objektif) yaklaşımıyla, akıcı bir dilde anlatıyordu her konuyu… Hiç bir düşünceye ve filozofa asla haksızlık etmeden… Onun adalet duygusu ve temiz yürekli, yiğit yürekli oluşu yazılarında ışıl ışıl parlardı…
12 Eylül Darbesinin koşullarını yaratmak üzere hazırlanan genel tezgahın bir parçası olarak Faşistler tarafından kalleşce vurulmuş ve aldığı yaralar sonucunda belden aşağısı felç olarak tekerlekli sandalyeye mahkum olmuştu. O haliyle bile yılmadı ve nice başyapıta imza attı…
Türkiye’de siyaset yapmak isteyenler onun tüm yapıtlarını mutlak okumalıdırlar. Herkes okumalı ama, siyaset yapmak isteyenler mutlak okumalıdır…
Zaman zaman sonsuz.us’da Türkiye’nin siyasal sorunları üstüne tartışmalar oluyor. Katılımcıların çoraklığı insanın beynini burkuyor. Onların TANİLLİ’yi okumasını ne çok isterdim… Geç kalmış değillerdir…
“O ölmedi, yaşıyor” denir kimi insanlar için… Bu yaklaşım onların dünyaya bıraktıkları “hoş sadalar” sayesindedir… Kimisinin dikili tek sözcüğü yoktur bu dünyada, tek fikri yoktur, düşüncesi olmamıştır hiç… Ne büyük bir yoksulluktur bu durum… Server TANİLLİ ise sözleriyle bir orman olmuştur, yaksan bitmez, kessen farımaz, daha da çoğalır ve bu nedenle alabildiğine büyük bir zenginlik bırakmıştır bize. “Serveti” hepimize yetecek kadar çoktur…
Onunla aynı çağı yaşamaktan ve aynı düşmanlara karşı savaşmış olmaktan daima onur duyacağım…
Işıklar içinde yürü artık Server TANİLLİ!…