Bir milletin gelecegi kendi ürettigi mitlerle yakindan alakalidir. Bir millet kendini nasil görüyorsa bu toplum bakisi icindeki fertlere de üc asagi-bes yukari yansir. Kendini edilgen, caresiz gören bir toplulugun fertleri de kendini caresiz görecektir. Bu nedenle de degisim icin gereken cabayi göstermeyecektir. Bu toplumdaki fertlerin arzusu kendilerine güvenilir bir yer bulup orada emekliligi beklemektir. En büyük hayalleri de zaten zorunlu yapilmasi gereken boyunduruktan kurtulup gercek isteklerini emekli olunca yerine getirmektir. Kendi isteklerini hic deneyimlememis birisi icin emeklilik zamaninda da degisik eylem gösteremiyecektir. O yine emekliliginden emekli olmak isteyecektir. Artik ölüm onun icin son emekliliktir.
Diger taraftan degisken toplum mitine adapte olmus bir halk kendinin sinirsiz olanaklara sahip oldugunu, her tuttugunu koparabilecek yetenekre sahip oldugunu zanneder. Bu tip topluluklarda bireylerin üstünde sinirlayici baski pek bulunmaz. Onlar kendi mutluluklarinin kendi ellerinde olduklarini bilirler. Herseyi yapabilme hissi ne kadar degisimi tetiklese de yine de bazi ters etkileri de vardir. Herseyi yapabildiklerini zannedenler kibirli olurlar. Onlarin sinirlari kendi kibirleridir. O yarisin icinde olamayanlar ise kendilerini yetersiz ve ezik hissederler.
Birinci toplumda sinirlamalar distan gelirken, ikinci toplumda sinirlamalar insanlarin kendi psikleri ile gerceklesir. Birinci toplum deger yargilarini ahlak üzerine kurarlar. Sarsilmaz ahlak kurallari hep vardi ve hep olmasi istenir. Digerindeki kurallar degiskendir, cünkü o toplumda bulunan fertler tarafindan anlasma geregi ile var olurlar. Birincisinin dünyasi sarsilmazdir, ikincisinin dünyasi puzzle gibidir.
Sizin hangi mitleriniz var?
bizim hangi mitimiz var;
toplumcak mı?
bencak mı?
toplumcak çok uyu, bol uyu, bol bol uyu, uyusunda büyüsün nenni;
bencak uyanın ey millet!
kim yazdı bunları Turan
mit;
düşünüyorum şimdi Turan
mitik-yitik
geçmiş; geçmiş bana ne verdi-değer masal Turan?
ve efsane?
yönetilenler diye biri varmış, sistem diye bi çark varmış, bilmiyorum
rüyalar kabuslar varmış, cinler periler varmış;
uykular ve azaplar ki uyku bi bilinmezmiş daha baştan ve kabuslarla geceleri uyanırsan rüya mı gördün oğlum derlermiş ve orda olanları kimse bilmezmiş neden öyle uyandığını?
hastalık diye bi şey varmış ve acı diye bi şey
herşeyi yazan kitap varmış turan, herşeyi bilen ve bildiren sırrı çözülmemiş henüz;
dünya yılanı varmış bi tane aklımda kalmış ne olduğunu bende bilmiyorum ; öyle kalmış aklımda
melekler-şeytanlar-demonlar ve
tanrı imgem iyiydi benim turan annemden aldım-geçti sanırım ondan olmalı bilmiyorum ben de iyi değilim;
melekler vardı sanırım turan emin değilim;
öyle efsanevi canavarlara inanmadım ben
cehennem diye bi yer varmış;
gökte gök varmış içinde ışıklar ;
yerde yer varmış