Bugün Baltalimanı’ndaydım. Boyacıköy Ermeni Kilisesi’nde anlamlı bir ayin vardı. Türk Sanat Müziği’ne gönül vermiş Ermeni bestekarlar için dua okunuyordu. “Kimseye etmem şikayet”, “Sakın geç kalma erken gel” gibi çok bilindik şarkıların bestecileri Ermeniymiş. Ve daha niceleri varmış.
İçeri girdim, kutsal mekanların uhreviliğinden öte bir sıcaklık duydum. Ermeni vatandaşlar, ellerini açmış dualar okuyordu. İnsanlar, diller, inanışlar farklı da olsa dualar, istekler, niyetler hep aynı işte.
Tütsüler gezdirildi. Ayinler Sahakyan Korosu eşliğinde okundu. Bir müzik ziyafeti gibiydi. Dualı ekmekler yendi. Daha sonra kahvaltı verildi.
Ayin sonrası kekli, börekli nefis kahvaltıda İsa’nın son yemeğindeki gibi uzunca bir masaya patrik vekili oturdu. Bizler de etrafındaki uzun masalara sıralandık. O sırada korodan bazı kişiler, Ermenice ve Türkçe şarkıları okudular. Onlara şarkıları bilenler de eşlik etti. Neşeli kahkahalarla dolu bir anma oldu.
İstanbul’u bir kez daha niye sevdiğimi anladım. Farklılıkları, çeşitliliği, zenginliği İstanbul’u benim için çoktan kutsal kılmıştı.
Zenginlik, bankadaki hisse senetlerinden ziyade, hissi duygulardan oluşuyor:) aslında biz ne kadar zenginiz… bir çoğuz:)
Şu tütsüyü sallamasalar iyi olacak da… adamın yüzüne gözüne…
Papazı görünce aklıma imam geldi. İmamı düşününce usuma vatikan geldi, bi baktım diyanetin içindeyim… Ölecem sandım haniyse.
O kadar yabancısınız yani 🙂 Doğaldır. Ölüm dini ritüellerin en üst seviyede uygulama alanıdır. Size ölümü çağrıştıran durum, bana kültürel zenginliği çağrıştırmıştı.
Yani dini ritüellerin içinde ölümde vardır mı? Soramadım çünkü cümleyi öyle kurmuşsunuz ki anlayamadım. Ölüm töreni mi demek istediniz yoksa ölümün kendisi mi. Yani dini ritüelin en üst seviyesinde bir ölüm hadisesi mi vuku buluyor ya da en üst seviyede dini ritüel yapmak için bir ölüme mi ihtiyaç duyuluyor. Bu kadar yabancı işte. 🙂
Yo yo sadece ölümü çağrıştırmıyor, tecavüz, genç müridlere cinsel istismar, tahammülsüzlük, baskı, müdahale, arsızlık. Kültür çok tuhaf bişey ama farklı coğrafyalarda farklı farklı ‘doğru’ lar üreten toplumsallaşabilmişlik göstergesi.
Birinde ölüm neşe ile karşılanır diğerinde yas tutulur, birinde bireyin özgür gelişimi için destek vardır diğerinde otoriteye şüphesiz itaat vardır.
Yabancılaşma kesinlikle doğaldır. Bak bu cümlede çok üst bir algıya varabilecek potansiyeller için ciddi bir şifre vardır. Din bile altını buradan oyar özgür bir yaşamın.
Kültürel doğrularınızdan kurtulamıyorsanız hiç olmazsa onu engellenmeden (ama kurtulmaya çalışan çocuğu da engelemeye çalışmadan) yaşabilme hakkınıza müdahale yoktur yazımda. Ne demek efenim bu hak her zaman DİN’in tekelinde zaten. Ondandır insanın ölecek gibi olması.
Yabancı, dinlerin yaşam haklarını kısıtlamasına ilişkin düşüncenize tamamen karşı olmamakla birlikte yazımda vurguladığım şey, farklı inançların bir arada barışçıl yaşayabilmesi. Yoksa inanmamaya inananlara, inançsızlığı savunanlara ya da farklı bir şeye inananlara lafımız yok. Çeşitlilikleri görmezden gelmemek bir hassasiyettir. Herkes yapamaz. Ama biz, herkes değiliz zaten.
Ned, seni inacından kaynaklı yargılama niyetinde olduğumu düşünmemeni rica ediyorum. Belirli bir inanışın değil belirli bir anlayışın yarattığı kötülüğe karşı olmak ortak noktamız tabiki.
Eğer şiddetsiz bir dünya düşünerek yaşıyorsa biri ben de ondan yana biriyim ayrıca. 🙂