Gerçeklik Yandı mı, Yoksa Ekran Parlaklığı mı Açık?

Bir zamanlar gerçeklik, ayağımıza takılan taş kadar kaba saba ve ikna ediciydi. Acıtırdı, kanatırdı, itiraz kabul etmezdi. Şimdi ise gerçeklik, filtrelenmiş bir yüz, yapay zekâ tarafından düzeltilmiş bir ses, algoritmanın önümüze serdiği kişiselleştirilmiş bir rüya gibi davranıyor. Üstelik bu yeni rüya, çoğu zaman uyanık halimizden daha parlak, daha düzenli, daha çekici. İşte hiper-gerçeklik tam burada başlar: Sahte olanın, gerçeğin üstüne makyaj yapıp “Ben daha gerçeğim” diye sahneye çıkması.

Jean Baudrillard’ın meşhur simülasyon fikri, artık kitap raflarında duran karanlık bir teori değil; cebimizde titreşen, bildirim atan, yüzümüzü tanıyan bir gündelik alışkanlık. Haritayı arazi sanmakla kalmıyoruz; araziyi haritaya uymadığı için kusurlu buluyoruz. Tatil, yaşandığı için değil paylaşıldığı için tatil oluyor. Yemek, tadından önce fotoğraf ışığıyla değerlendiriliyor. Bir konserin değeri, kulağımızda bıraktığı titreşimden çok, story’de kaç saniye parladığıyla ölçülüyor. Gerçek, belgeye dönüşmedikçe eksik hissediliyor.