“Şizofrenlerin gördüğü hüllüsinasyonların kendi içinde tutarlı olduğunu değerlendiren bizleriz” tespitlerine katılıyorum. Kişi kendisine dışardan bakamadığı için kendi dünyasında yaşadıklarını hemen her zaman “tutarlı” olarak değerlendirecektir. Beyin, dış dünyadan aldığı verileri/sinyalleri derleyerek bunları kendi arasında bir bütünlük anlayışı geliştirerek zihinsel olarak işler. “Akla uydurmak” denilen bu olsa gerek. Problem şurada ki, gelen sinyallerin illa dışarıdan gelmesi beklenmez. Beyin kendi üzerinde de sinyaller yaratarak kendi sanal gerçekliğini oluşturur. Rüyalar buna en bariz örneklerdir. Otokontrol sistemleri, sürekli olarak “bu yaşananlar gerçek mi” doğrulamasını yürütür. Buna rağmen beyin aldanmalara çok açıktır. Beş duyu kanalını tümüyle aldatarak kişilere sanal gerçeklik yaşatabiliriz. Çünkü, zihin gelen sinyallerin/bilgilerin “güvenilir” olduğu sanısıyla çalışır. Örneğin, uzun süreli “bilgisayar oyunu” oynayanlarda, dönemsel bir “gerçeklik duygusu sapması” yaşanabilir.
İyiyi hatırla, kötüyü affet
İki arkadaş bir çölden geçiyorlardı. Yürürlerken kavga ettiler ve biri diğerine tokat attı. Tokadı yiyen, toprağa şöyle yazdı: “Bugün en iyi arkadaşım bana tokat attı.”
Yürümeye devam ettiler ve bir havuza vardılar. Burada yüzmeye başladılar. Tokat yiyen havuzda boğulmak üzereyken arkadaşı onu kurtardı. Ve ölümden dönen adam taşın üzerine “Bugün en iyi arkadaşım hayatımı kurtardı” diye kazıdı.
Arkadaşı ona “Daha önce toprağa yazdın ve şimdi de taşa kazıdın. Neden böyle yaptın?” diye sordu. Arkadaşı yanıtladı, “Birisi seni kırdığında bunu en kısa sürede unutmaya çalışmalısın. Dolayısıyla sen bana tokat attığında kısa sürede rüzgarla silinip gitsin diye bunu toprağa yazdım. Hayatımı kurtardığında sonsuza kadar kalıcı olsun diye de taşa yazdım. Birisi sana iyi bir şey yaptığında bu hiç unutulmamalı ve uzun zaman hatırlanmalıdır.”
Bağımlılık
Asya’da maymun yakalamak için kullanılan bir çeşit tuzak vardır.
Bir hindistancevizi oyulur ve iple bir ağaca veya yerdeki bir kazığa bağlanır.
Hindistancevizinin altına ince bir yarık açılır ve oradan içine tatlı bir yiyecek konur.
Bu yarık sadece maymunun elini açıkken sokacağı kadar büyüklüktedir, yumruk yaptığında elini dışarı çıkaramaz.
Maymun, tatlının kokusunu alır, yiyeceği yakalamak için elini içeri sokar ve yiyeceği kavrar, ama yiyecek elindeyken elini dışarı çıkarması olanaksızdır. Sıkıca yumruk yapılmış el, bu yarıktan dışarı çıkmaz.
Avcılar geldiğinde, maymun çılgına döner ama kacamaz. Aslında bu maymunu, tutsak eden hiçbirsey yoktur.
Onu sadece onun kendi bağımlılığının gücü tutsak etmiştir. Yapması gereken tek şey elini acıp yiyeceği bırakmaktır.
Ama zihninde açgözlülüğü o kadar güçlüdür ki bu tuzaktan kurtulan maymun çok nadir görülür.
Zamanda yolculuk
İnsanlığın fiziksel olarak zamanda yolculuk yapması mümkün müdür? Bu nasıl ve ne zaman mümkün olabilir?
Şu anda mümkün olmasa da ilerde olmayacağını kimse iddia edemez. Ancak düşünce boyutunda buna hiçbir engel yoktur. Her gece gördüğümüz rüyalar belki de zamanda yolculuk ile gerçekleşmektedirler. Rüyada farklı bir gerçeklik yaşanmaktadır. Bu gerçekliğin hangi zamanda (geçmişte veya gelecekte) yer aldığını söylemek mümkün değildir. Bu bağlamda rüyaların hayal ürünü olup olmadıkları da sorgulanmalıdır.
Bu konudaki görüşlerinizi merak ediyorum.
Oysa Sevmek Dokunmaktır
Bilgisayar ekranından meçhul dostlara selam yollamak ya da sanal bir oyuncakla sahte aşklar yaşamak… “Yalnız Kalpler Kulübü” yüzyılı, uzaktan sevmeyi kutsayarak kapatıyor. Oysa eski yüzyıl, Adem ile Havva’dan beri tanıdığımız bir ilişki türünü fısıldıyor kulağımıza: “Sevmek dokunmaktır…!”
Bazı haberler vardır, okurken gözünüze ilişen birkaç damla, beyninizde bir denize dönüşür. O damlanın saydamlığında bütün bir okyanusu görmüş gibi olursunuz.
Geçen hafta Aktüel’de çıkan birkaç satırlık bir haber, öylesine bir açık denize sürükledi beni…
Birkaç yıl önce yayınlansa bilimkurgu romanı zannedebileceğimiz bir öykü, gerçek bir olay olarak karşımızdaydı işte…
- yüzyılın eşiğinde oyuncak bebeklerin, evcil hayvanların ve yakın dostların yerine ikame edilen Japon icadı Tamagotchi ile ilgiliydi haber… Daha birkaç ay önce çocukların dijital komutlarıyla beslenip “yaşayan” bir sanal oyuncak olarak karşımıza çıkan Tamagotchi bu kez “hayat arkadaşı” olarak piyasaya sürülmüştü.
“Yalnızlıklar çağı”nın sanal sevgilisi, kimsesiz kalplere sevda insert’lemek üzere görev başındaydı. 6.5 milyon lirayı gözden çıkaran genç kızlar, bu oyuncaktan alıp ceplerine koyuyorlar, sonra da bir erkek arkadaşla paylaşabilecekleri herşeyi O’nunla paylaşmaya başlıyorlardı. O’na hediyeler alıyor, partilere götürüyor, kendilerini sevdirmeye çalışıyorlardı. Ancak çağımızın ilişki biçimlerine göre kodlanan Tamagotchi, zamanla gerçek bir partnerin tepkilerini veriyor, çok hediye alırsa bir jigoloya dönüşüyor, şımartılınca sevgilisini terkediyordu.