Cebimizdeki Kadın Sesi: Yapay Zekâ Neden Hep Kibarca Hizmet Ediyor?

Cebimizdeki Kadın Sesi: Yapay Zekâ Neden Hep Kibarca Hizmet Ediyor?

Telefonunuza “hava nasıl?” diye sorduğunuzda size cevap veren ses çoğu zaman yumuşak, sabırlı ve itaatkâr bir kadın sesidir. Alarm kurar, rota çizer, şaka yapar, susar, tekrar eder, alınmaz. Bu tesadüf değil; teknolojinin soğuk devrelerine sızmış sıcak bir toplumsal hafızadır. Sesli asistanların varsayılan olarak kadın sesiyle tasarlanması, yalnızca “kullanıcılar böyle seviyor” diye açıklanamayacak kadar derin, hatta biraz rahatsız edici bir hikâyeye sahiptir.

Makinenin İçindeki Sekreter

Modern ofis kültürünü düşünelim: Telefonları bağlayan, takvimi düzenleyen, not alan, patronun görünmez hafızası gibi çalışan sekreter figürü uzun süre kadınla özdeşleştirildi. Ev içindeki bakım emeği de benzer biçimde kadınlara yüklendi: hatırlatmak, düzenlemek, yatıştırmak, hizmet etmek. Sesli asistan tam da bu görevlerin dijital toplamı gibi çalışır. “Bana şunu hatırlat”, “ışıkları kapat”, “annemi ara”, “bir tarif bul.” Yani teknoloji, geleceğin parıltılı yüzüyle karşımıza çıksa da, çoğu zaman geçmişin cinsiyetçi iş bölümünü cebimize indirir.