Bir Makine Kimi Kurtarırsa Ruhumuz Orada Yakalanır

Bir Makine Kimi Kurtarırsa Ruhumuz Orada Yakalanır

Kontrolden çıkmış bir otonom sistem düşünelim: frenleri tutmayan bir araç, hastane koridorlarında karar veren bir robot, kalabalık bir şehirde saniyenin binde biriyle rotasını seçen bir makine. Önünde iki kötü seçenek var. Bir tarafta üç kişi, diğer tarafta bir kişi. Yazılımın içine gömülü prensip basit görünüyor: en çok hayatı kurtar. Faydacılık sahneye girer ve matematiksel pelerinini savurur. Üç, birden büyüktür. Dosya kapanmıştır. Fakat insan kalbi, aritmetiğin bu kadar soğuk bir zaferini kolay kolay yutmaz.

Faydacılık, ilk bakışta ahlakın pratik zekasıdır. Jeremy Bentham’ın hayaletini bir mühendislik laboratuvarına sokarsanız, muhtemelen şöyle derdi: acıyı azalt, mutluluğu artır, mümkün olan en büyük toplam iyiliği üret. Bu, özellikle makineler için cazip bir formüldür. Çünkü makineler hikaye dinlemez, gözyaşıyla pazarlık etmez, geçmiş travmalarını karar ağacına karıştırmaz. Onlara bir hedef fonksiyonu verirsiniz; onlar da dünyayı bu fonksiyonun malzemesi yapar.

İkilem ve yine seçim

Mevcudiyetinizi, bilincinizi hissetmek, onunla oyuncul olmak için mükemmel bir soru, aynı ikileme düşeceksiniz: Onu uyduruyor musunuz yoksa gerçek mi?

Onu burada küçük bir oyun olarak mı kuruyorsunuz, yoksa gerçekten olan bir şey mi? Bunun yanıtı, neyi seçiyorsunuz’dur. Neyi seçiyorsunuz? Onun gerçek olmasını mı seçiyorsunuz, yoksa zihnin o uyduruluyormuş gibi davranmasını mı seçiyorsunuz? O kararı, o seçimi, yalnızca saf bilincin, ve sizin, farkındalığınızın, ve sadece sizin yapabileceğiniz nokta (yer) budur. O seçim kafadan ya da bedenden gelmez. Sizden gelir. Onun gerçek olması için kendinize izin verecek misiniz?

Diyeceğim ki, şu anda her birinizin gerçekten yüzleştiği en büyük sorun budur. Siz az çok şu… hemen ucundasınız – güzel bir ev edinmenin ucunda, farkındalık edinmenin ucunda, her ikisine de sahip olmanın ucunda – ve sonra duruyorsunuz, ve zihin devreye girerek diyor ki, “Bu gerçek mi?” Zihin savunma rolüne bürünüyor, ve zihin ayrıca o eski değersiz kasetleri de çalıyor, o eski programlanmaları. İşte o noktada sizin, mevcudiyetinizin, bilincinizin öne çıkıp, “Zihin, bundan sonrasını ben ele alıyorum. Bundan sonrasını ben ele alıyorum” demesi gerekiyor.