Ağaçlar Gizlice Mesajlaşıyor mu? Ormanın Altındaki Görünmez Ağ

Bir ormana girdiğinizde ilk gördüğünüz şey gövdeler, yapraklar, kuşlar ve belki biraz da kendi romantik hayal gücünüzdür. Oysa asıl hareket, ayaklarınızın altında yaşanır. Toprağın içinde, ağaç köklerine sarılmış incecik mantar iplikçikleri, yani hifler, devasa bir yeraltı ağı kurar. Popüler kültür bu ağı çoğu zaman ‘Wood Wide Web’ diye adlandırır: Ağaçların birbirine şeker, mineral ve uyarı sinyalleri gönderdiği, neredeyse bitkisel bir internet. Peki gerçekten öyle mi? Yoksa doğaya insan icadı metaforlar giydirip onu fazla mı konuşturuyoruz?

Mantarlarla yapılan eski bir anlaşma

Hikâyenin kahramanı mikoriza adı verilen ortak yaşamdır. Mantarlar fotosentez yapamaz; yani güneşten şeker üretemezler. Ağaçlar ise yapar. Buna karşılık mantarlar, ince hifleriyle toprağın ağaç köklerinin ulaşamadığı bölgelerine sızar; fosfor, azot, su ve iz elementleri toplar. Ağaç mantara karbon bazlı şeker verir, mantar ağaca mineral ve su taşır. Bu, milyonlarca yıllık bir takas ekonomisidir. Ne banka var ne sözleşme; ama piyasa gayet canlıdır.

Karmaşık Organizmalar

organizma

Hayatın kendisi inorganik maddeden organik maddeye nitel bir sıçramadır. Bunu meydana getiren süreçlerin açıklaması, günümüz biliminin en önemli ve heyecan verici sorunlarından birini oluşturur. Karmaşık moleküllerin yapılarını çok ayrıntılı biçimde analiz eden, bu moleküllerin davranışlarını yüksek kesinlikle öngören ve canlı sistemlerde belirli moleküllerin oynadığı rolü tanımlayan kimyanın atılımları, biyokimya ve biyofizik gibi, sırasıyla canlı organizmalardaki kimyasal reaksiyonlarla ve canlı süreçlerdeki fiziksel olaylarla uğraşan yeni bilimlerin yolunu döşedi. Bunlar da zaman içinde, son yıllardaki en gözalıcı atılımları kaydeden moleküler biyolojinin içinde birleştiler. Bu şekilde, organik ve inorganik maddeyi birbirinden ayıran eski sabit ayrımlar tamamen ortadan kaldırıldı. Eski kimyacılar bu ikisi arasında katı bir ayrım çizgisi koymuşlardı. Adım adım anlaşıldı ki, inorganik moleküllere uygulanan kimyasal yasalar aynen organik moleküllere de uygulanıyordu. Karbon içeren tüm maddeler (karbondioksit gibi birkaç basit bileşiğin olası istisnası dışında) organik olarak nitelendirilmektedir. Geri kalanlar inorganiktir. Sadece karbon atomları çok uzun zincirler oluşturabilmekte ve dolayısıyla sonsuz çeşitlilikte karmaşık moleküller için olanak yaratmaktadırlar. 19. yüzyılın kimyacıları “albüminli” (Latince yumurta beyazı sözcüğünden) maddeleri analiz ettiler. Buradan kalkarak, yaşamın aminoasitlerden oluşan büyük protein moleküllerine bağlı olduğu keşfedildi. Planck’ın fizikteki büyük atılımı gerçekleştirdiği 20. yüzyılın başlarında, Emil Fischer, aminoasitleri, bir aminoasidin karboksil grubunu daima yanı başındakinin amino grubuna bağlayacak şekilde zincirler halinde bir araya getirmeye çalışıyordu. 1907’de on sekiz aminoasitten oluşan bir zinciri sentezlemeyi başardı. Fischer bu zincirlere, Yunanca “sindirmek” sözcüğünden hareketle peptidler dedi, çünkü proteinlerin sindirim sürecinde bu tür zincirlere doğru bozunduğunu düşünüyordu. Bu teori, sonunda Max Bergmann tarafından 1932 yılında kanıtlandı.
Devamını oku “Karmaşık Organizmalar” →

Allotropi farkı!

Karbonun grafitten elmasa uzun yolculuğu…
Şimdiye dek karbonun yarım milyonun üzerinde farklı bileşiği ayrılmış ve tanımlanmış yine de karbonun güçleri konusunda hala çok yetersiz bilgimiz var.
Elmasın değeri atomlarının düzeninden geliyor, düzenin sertliği!
Grafitin değeri ise kesip çizmeden iz bırakabilen yumuşak yapısından.
Allotropi farkı! 🙂
Not: Bir elementin atomlarının uzayda farklı farklı şekillerde dizilmesiyle oluşan yapıya allotropi denir

**

“Yeterince” sihirli bir kavramdır, tarif etmek ve ölçmek mümkünatı da pek yoktur çünkü olay/kişi/ihtiyaç dairesinde her AN her kişi için özneldir.

“Yeterince”  içsel bir sestir; insanın kendiyle devamlı, dolaysız, ve samimi bir iletişim halinde olmasını gerektirir. Bu sebeple iç ve dış konuşmaların asgariye indirilmesi için önerilen yöntemleri keskin bir niyetle ve disiplinle sürdürmek gerekir. Ben kişisel olarak bu yöntemleri yıllar süren Gurdjieff ve Toltek (CC) yolculuğu esnasında disipline ettim fakat dinler dahil her türlü farkındalığı artırmaya yönelik yolculukların kendi tarzlarında bunu sağlamaya çalışan yöntemleri vardır. Önemli olan yollar/yöntemler değil uygulamanın efektifliğidir.