Genlerimizi çoğu zaman kaderin çelik kasası sanırız: İçine doğduğumuz, değiştiremeyeceğimiz, soğuk bir biyolojik yazgı. Oysa epigenetik bize daha tuhaf, daha şiirsel ve biraz da ürkütücü bir şey söyler: Genler yalnızca kitap değildir; aynı zamanda okunma biçimidir. Harfler yerinde durur ama bazı cümlelerin altı çizilir, bazı sayfalar kıvrılır, bazı bölümler sessizce kapatılır. Ve bu işaretleri yalnızca laboratuvar değil; açlık, sevgi, korku, güven, savaş, mahalle, anne sesi, okul bahçesi ve hatta toplumsal eşitsizlik de koyabilir.
Epigenetik, DNA dizisini değiştirmeden genlerin ne kadar aktif olacağını düzenleyen biyolojik mekanizmaları inceler. En bilinen örneklerden biri DNA metilasyonu denen kimyasal işaretlemedir. Basitçe söyleyelim: Hücre, genlerin üzerine küçük “aç” ya da “kapat” notları iliştirir. Bir gen oradadır, kaybolmamıştır; fakat sesi kısılmış ya da yükseltilmiştir. Histon değişiklikleri ve bazı RNA mekanizmaları da bu orkestranın diğer enstrümanlarıdır. Böyle düşününce bedenimiz, yalnızca kalıtımın değil, yaşanmışlığın da arşivi gibi görünür.