Ekranda Aynı, İçeride Devrim: Kod Refaktörünün Gizli Estetiği

Kod refaktörü, yazılım dünyasının en tuhaf sanatlarından biridir: Seyirci salona girer, perde açılır, sahne aynı görünür. Düğmeler aynı yerde, ekran aynı renkte, kullanıcı yine aynı işlemi yapar. Fakat kulisin arkasında dekor sökülmüş, kablolar etiketlenmiş, oyuncuların giriş çıkışları yeniden düzenlenmiş, yangın çıkışları açılmıştır. Dışarıdan hiçbir şey değişmemiştir; içeride ise küçük bir uygarlık kurulmuştur.

Bu yüzden refaktör, sadece teknik bir işlem değil, bir ahlak biçimidir. Çünkü hızlıca çalışan ama içten içe çürüyen kod ile karşılaşan geliştirici, iki yoldan birini seçer: Ya halının altına bir hata daha süpürür ya da diz çöküp zemindeki çatlağı onarır. Refaktör yapan kişi, gelecekteki bilinmeyen bir meslektaşına, hatta çoğu zaman kendisinin üç ay sonraki hâline not bırakır: Burada seni bekleyen bir mayın yok, rahat yürü.

Ölü Kod Mezarlığı: Sistemi Yavaşlatan Hayalet İnançlar

Her yazılım sisteminin bodrum katında bir mezarlık vardır. Orada artık çalışmayan fonksiyonlar, yıllar önce terk edilmiş koşullar, kimsenin çağırmadığı sınıflar ve üstüne not düşülmüş kadim büyüler uyur: sakın silme, bir gün lazım olabilir. Ölü kod tam olarak budur; programın yaşayan akışına katkısı olmayan ama depoda yer kaplayan, zihni meşgul eden, bakım maliyetini artıran eski parçalar. İlginç olan şu: Ölü kod teknik bir mesele gibi görünür, ama çoğu zaman psikolojik bir arızanın izidir. Kod çalışmaz; korku çalışır.

Bir ekip düşünün. Beş yıl önce yazılmış bir ödeme modülünün içinde devasa bir if bloğu duruyor. Artık hiçbir müşteri o yolu kullanmıyor, dokümantasyon onu anmıyor, testler ona uğramıyor. Ama biri silmeyi önerdiğinde odada sessizlik oluşuyor. Çünkü kodun kendisinden çok, onun etrafındaki efsane yaşıyor: Eski CTO bunu yazmıştı. Büyük bir müşteride sorun çıkarmıştı. Bir ara kampanya döneminde hayat kurtarmıştı. İşte yazılımda ölü kod, çoğu zaman eski bir savaşın madalyasıdır; paslanmıştır ama kimse duvardan indirmeye cesaret edemez.

Gezegenler Gerilerken

Ey esrara vakıf olan irfan sahibi, sükut et; çünkü susmakta dil kaymasından kurtuluş vardır. Lamiyet Al-Acem

Seyit bey, 12 yıl önce taaa moortip günlerinde hediye etmiş bu kitapçığı bana. Şimdi beş gezegen birden gerileyince eskiler ortaya dökülüyor. sekiz senedir ellemediğim merdiven altındaki dolaptan çıktı. Dağıtılan 4 bin küsür kitaptan bakiye kalmış iki-üçyüz kitap,  ikiyüzü aşkın seçilmiş film cd’leri ve ıvır zıvırlar -saklı olduğundan değil de göz yorgunluğu olmasın diye- bu özetleme kabininden çıktılar. Şöyle bir havalandırıp bir çok şeyi dağıtılacaklar kartonlarına havale ettim. 8 senedir ellenmeyen daha başka dolap ve çekmeceler de var, bendeki bu gayrete bakılırsa onları da iki gün içinde temize havale ederim. Ugh. Galaksiler aşkına! On kaplan gücü ver bana…