Kurşunsuz Savaşın Kanı: Siber Cephede İnsan Hakları Kime Emanet?

Bir savaş düşünün: Gökyüzünde uçak yok, sokakta tank yok, haber bültenlerinde dumanı tüten binalar yok. Ama bir sabah hastanelerin sistemleri kilitleniyor, elektrik şebekesi çöküyor, bankadaki paranız bir sayı hatasına dönüşüyor, kimlik bilgileriniz karanlık forumlarda açık artırmaya çıkıyor. Kurşun sıkılmadı diye buna savaş demeyecek miyiz? Daha da önemlisi: Bedenimize dokunmayan bir saldırı, insan haklarımızı ihlal etmemiş mi sayılacak?

Siber savaşların etik sorusu tam da burada başlar. Modern insan artık yalnızca etten, kemikten ve nüfus cüzdanından ibaret değildir; veriyle örülmüş ikinci bir bedene sahiptir. Sağlık kayıtlarımız, konum geçmişimiz, yazışmalarımız, finansal hareketlerimiz ve hatta dikkatimizin ritmi, dijital varlığımızın organlarıdır. Bir devlet ya da örgüt bu dijital bedene saldırdığında, yalnızca bilgisayarlara değil, insanın güvenlik, mahremiyet, yaşam ve onur hakkına temas eder.

İş Yönetimi

Devlet bir gün geniş ve boş bir araziye geceleri göz kulak olacak bir bekçi işe almaya karar verir. Bir süre sonra düşünülür ;”Peki talimatlar olmadan bekçi işini nasıl yapacak” Bir planlama birimi kurulur ve planlamayı yapmak üzere iki kişi işe alınır. Bir süre sonra “İşleri yapıp yapmadıklarını nasıl kontrol edeceğiz” diye düşünülerek iki denetmen işe alınır, biri denetim yapar diğeri raporları yazar. Bir süre sonra “Bunların maaşları hesaplanıp nasıl ödenecek” diye tartışılır ve bir muhasebeci şefi, bir katip, bir de istatistikçi işe alınır. Bir süre sonra ; “Peki bunlardan kim sorumlu olacak.” Diye düşünülür ve bir müdür ve iki de müdür yardımcısı işe alınır.

Bir süre sonra, ülkede ekonomik kriz çıkar ve bütçedeki masrafları kısmak için bekçi işten çıkartılır…