Einstein Ahlakı Göreli mi Yaptı? Kozmostan Etiğe Tehlikeli Bir Sıçrayış

Bir trenin içinde ışık hızına yakın seyahat ettiğinizi düşünün. Size göre saatiniz olağan biçimde işler; perondaki gözlemciye göreyse yavaşlamıştır. Uzunluklar, eşzamanlılık ve geçen süre gözlemcinin hareket durumuna bağlıdır. Bu büyüleyici tablo, insanı hemen şu kışkırtıcı soruya götürebilir: Zaman ve mekân bile gözlemciye göre değişiyorsa iyi ile kötü neden değişmesin?

Soru çekicidir, fakat içinde ustaca gizlenmiş bir mantık sıçrayışı vardır. Astrofiziksel görelilik ile ahlaki rölativizm aynı kelime ailesinden gelseler de aynı iddiayı savunmaz. Einstein’ın görelilik kuramı, fiziksel gerçekliğin keyfî veya bütünüyle öznel olduğunu söylemez. Tam tersine, farklı gözlemcilerin ölçümleri arasındaki kesin dönüşüm kurallarını ortaya koyar. Herkesin kafasına göre bir zamanı yoktur; gözlemcilerin zamanları Lorentz dönüşümleriyle birbirine bağlanır. Üstelik ışık hızı ve uzay-zaman aralığı gibi değişmezler bulunur.