Bir Şaka Nasıl Türleşir? İnternet Memelerinin Gizli Evrim Laboratuvarı

İnternet memelerine yalnızca komik resimler, absürt videolar ya da üç saniyelik kahkahalar olarak bakıyorsak, dijital ormanın en ilginç yaratıklarını gözden kaçırıyoruz demektir. Çünkü bir meme, tıpkı biyolojik bir gen gibi çoğalır, seçilir, mutasyona uğrar ve bazen de yok olur. Aradaki fark şudur: Genler bedenleri kullanır, memeler zihinleri. Genler DNA ile taşınır, memeler ekran görüntüleri, altyazılar, remixler ve grup sohbetleriyle.

Richard Dawkins, meme kavramını ilk kez kültürel aktarım birimi olarak ortaya attığında internet henüz bugünkü gibi bir kaos sirki değildi. Ama kavram, dijital çağda adeta doğal yaşam alanını buldu. Bugün bir şaka, Tokyo’da bir öğrencinin paylaşımıyla doğup İstanbul’da bir caps’e, Berlin’de politik bir slogana, São Paulo’da dans videosuna dönüşebiliyor. Bu süreçte orijinal fikir sabit kalmaz; değişir, kırılır, uyarlanır, hatta bazen kendi anlamının tersine evrilir.

Mem&Memetik Nedir?

Mem (İngilizce: meme), bir kültür içerisinde kişiden kişiye aktarılarak geçen fikir, davranış veya bilgi parçalarına denir. Mem kavramı, genlerle özdeşleştirilir ve genlerin biyolojik olarak aktarılması gibi, memlerin de kişiden kişiye ancak genetik olmayan yollarla aktarıldığı düşünülür.
Memler üzerinde de, tıpkı genler ve bireylerin üzerinde olduğu gibi “seçilim baskıları” olduğu düşünülmektedir. Çünkü bir mem (düşünce, davranış, fikir parçası) eğer ki yeterince güçlü, işe yarar ve/veya inandırıcı değilse, aktarılmasına son verilir ve yok olur. Bu olay, canlıların Doğal Seçilim etkisi altında elenmesine benzetilir. Benzer şekilde, bu seçilim etkisi altında memlerin gelişip evrimleşebileceği düşünülmektedir. Bu; bilgi, fikir veya davranışların dallanıp budaklanması ve gelişmesi olarak karşımıza çıkmaktadır.http://www.evrimagaci.org/yazilar/mem-ve-memetik-nedir Kısacası, bu bilim dalının hala alması gereken belli bir yol vardır. Ancak bazı kavramları oldukça iyi açıklaması sebebiyle, gitgide güçlendiği de bir gerçektir. Ne var ki bilim, karşılıklı fikirlerin sürekli çatıştığı ve hep daha iyi fikirlerin bu sayede geliştiği (diyalektik) bir bilgi türü olduğundan, memlerin hayatımızda yer bulup bulmayacağı, gelecekte daha net bir şekilde ortaya, yine bilim insanları ve onların özverili çabaları sayesinde konulacaktır.