Evrimi çoğu zaman bir soy ağacı gibi düşünürüz: Ebeveynler genlerini yavrularına aktarır, küçük farklılıklar kuşaklar boyunca birikir ve türler zamanla değişir. Bu hikâye, bitkilerden hayvanlara kadar büyük ölçüde işe yarar. Fakat bakteriler sahneye çıktığında soy ağacının dalları birbirine uzanır, düğümlenir ve adeta kablo karmaşasına dönüşür. Çünkü bakteriler yalnızca atalarından gen miras almaz; çevrelerindeki başka bakterilerden de doğrudan gen edinebilir. Bunun adı yatay gen aktarımıdır.
Genetik paylaşım ekonomisi
Dikey gen aktarımı, genlerin ebeveynden yavruya geçmesidir. Yatay gen aktarımı ise aynı kuşaktan, hatta bazen uzak akraba türlerden hücreler arasında DNA taşınmasıdır. Bunu, bir öğrencinin yalnızca ailesinden öğrenmesi yerine, okul koridorunda karşılaştığı herkesten aniden yeni beceriler indirmesi gibi düşünebilirsiniz. Bir bakterinin başka bir bakteriden aldığı DNA parçası, ona yeni bir besini kullanma, zehirli bir ortamda hayatta kalma ya da antibiyotiğe direnme yeteneği verebilir.
