Bir Formülün İçinde Saklanan Orman: Mandelbrot Kümesi Doğayı Nasıl Fısıldar?

Doğaya uzaktan bakınca düzen görürüz: ağaçlar yükselir, nehirler akar, bulutlar süzülür, dağlar göğe doğru kırılır. Yakından bakınca ise işler karışır. Bir yaprağın damarı, bir yıldırımın çatallanması, bir kıyı şeridinin sonsuz girintisi, brokolinin minik kuleleri… Sanki doğa, cetvelle değil de sabırsız bir ressamın titrek eliyle çizilmiştir. Fakat işin en şaşırtıcı yanı şudur: Bu vahşi güzelliklerin arkasında çoğu zaman ürkütücü derecede basit matematiksel kurallar bulunur.

Mandelbrot Kümesi tam da bu yüzden büyüleyicidir. Bir sanat eseri gibi görünür, ama fırçayla değil, tekrarla yapılmıştır. Temelinde neredeyse çocukça sade bir formül vardır: z_{n+1}=z_n^2+c. Bir sayıyı alırsınız, karesini alırsınız, üzerine sabit bir değer eklersiniz, sonra aynı işlemi tekrar tekrar yaparsınız. İşte bu kadar. Fakat bu kadarın içinde galaksilere benzeyen spiraller, mercan resiflerini andıran kıvrımlar, sonsuza açılan minik kopyalar ve matematiğin karanlık mücevherleri belirir.