Bir sabah kahveni karıştırırken kaşığın sana bakmadığını biliyorsun. En azından böyle umuyorsun. Fakat panpsişizm, bu güvenli gündelik varsayımın altına ince bir dinamit yerleştirir: Belki kaşık senin gibi düşünmüyor, anı biriktirmiyor, çocukluk travmalarını rüyasında görmüyor; ama onun varlığında, maddenin en küçük kıvrımında, deneyimin sıfıra yakın bir tohumu bulunuyor olabilir. Yani evren yalnızca dev bir makine değil, çok eski ve parçalı bir içsellik ormanı olabilir.
Panpsişizm, kabaca, bilincin doğada sonradan beliren tuhaf bir kaza değil, gerçekliğin temel özelliklerinden biri olduğunu savunur. Nasıl kütle, yük ya da uzay-zaman fiziksel dünyanın dokusuna aitse, deneyim de o dokunun görünmeyen ipliği olabilir. Bu düşünce ilk bakışta mistik bir sis gibi görünür. Fakat şaşırtıcı biçimde, modern zihin felsefesinin en sert problemlerinden birine cevap ararken yeniden ciddiye alınmıştır: Bilinç nasıl ortaya çıkar?