Kaybolan diller

Şu an dünya üzerinde 2724 dil tehdit altında veya tamamen yok olmuş. Üstelik bu son yüzyıl içinde gerçekleşmiş.

Türkiye’de de 14 dil aynı şekilde tehdit altında veya nesli tükenmiş durumda.

Abazaca – Romani
Hemşince
Lazca
Pontus Yunancası
Batı Ermenicesi

Yok olanlar:
Ubıhça
Mlahso
Kapadokya Yunancası
Suret

Tehlikede olanlar:
Gagavuzca
Judeo Espanyol
Turoyo
Abhazca – Adigece
Zazaki
Hervetin

Bir çoğunun bu dillerin isimlerini dahi ilk defa duyduğunu biliyorum. Kaybolan her kelime, her dil kaybolan bir kültür demektir. Dillerin yaşaması ve yaşatılması dünyanın ortak mirasının aktarılmasına katkıdır.

Eşekli Kütüphaneci Mustafa Amca

esekli-kutuphaneYıl 1943.
Genç Mustafa’nın tayini kütüphaneci olarak Ürgüp Tahsin Ağa Kütüphanesi’ne çıkar. Devlet memurluğu o dönemde süper bir şey, çünkü özel sektör falan yok. Bizimki kütüphanede heyecanla okurları bekler; bir gün olur, beş gün olur, gelen giden yok.

Etraftakilerle konuşur, herkese anlatır:

“Bakın kütüphane bomboş duruyor, gelin kitap okuyun.” Gelen giden olmaz. Amirlerine durumu bildirir.

– Kardeşim otur oturduğun yerde, maaşını düzenli alıyon mu, almıyon mu?
– Alıyorum.
– Eee, o zaman ne karıştırıyon ortalığı, gelen giden olsa maaşın mı artacak? Başına daha fazla bela alacan, o kütüphaneye yıllardır kimse gelmez zaten…

23 yaşındaki genç memur “Ne yapayım, ne yapayım?” diye düşünür durur. Sonunda aklına bir fikir gelir, eşine söyler. Eşi önce “Deli misin bey?” der, ama kocasının bir şeyler üretme, işe yarama çabasını yakından görünce fikri kabullenir.
Devamını oku “Eşekli Kütüphaneci Mustafa Amca” →

Turist Gözüyle Türkiye

Bir tur şirketi tarafından Alman turistler arasında yapılan ankette, Türkiye denince akla ilk gelenin “tatil” olduğu belirlendi.

 Anket sonuçlarında, Alman turistlerin Türkiye denince akıllarına ilk gelenin “tatil” olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Yavuz, bunu sırasıyla “misafirperverlik”, “döner”, “halk pazarı” ve “hamam”ın izlediğini belirtti.

Halk pazarlarının turistler için Türkiye’yi çağrıştıran çok önemli bir farklılık olduğunu, hemen hemen hiçbir Akdeniz ülkesinde olmayan halk ve semt pazarlarının turistler için Türkiye’ye öz bir zenginlik olarak görüldüğünü ifade eden Yavuz, anketin dikkati çekici bir başka sonucunun da, camiler olduğunu kaydetti. Her turistin mutlaka ziyaret ettiği camilerin Türkiye denince akla gelen özellikler arasında altıncı sırada yer aldığına işaret eden Yavuz, “anket, Türkiye’nin önemli sembollerinden birinin de tarihi ve modern camiler olduğunu ortaya koydu” dedi.

Değerlendirmenin en önemli sonuçlarından birinin de, İstanbul’un marka şehir olarak seçilmesi olduğunu bildiren Recep Yavuz, “İstanbul, Avrupalının gözünde bir marka şehir olarak tarihten gelen kültürel mirası ile hafızalarda yer alıyor. Türkiye’de en çok tanınan kişi ise Atatürk. Tarkan ve Orhan Pamuk da en çok tanınan bilinen kişiler arasında bulunuyor” diye konuştu.

Yavuz, ’Yüzde 100 Güneş Garantisi’ sloganı ile yurt dışında nam salan Türkiye’nin en önemli ayrıcalıklarından birinin de güneş ve deniz olduğunu vurgulayan turistlerin, Türkiye’de en çok bilinenleri de kültür, tarih, her şey dahil, Türk kahvesi, Pamukkale, lokum ve Türk Mutfağı olarak sıraladığını kaydetti.

-DOLMUŞ VE TÜRKİYE-

 

Değerlendirmenin en önemli bölümlerinden birinin de turistlerin önerisi ile bilinenler listesine dahil olan ve 18. sırada yer alan “dolmuş” olduğunu ifade eden Yavuz, şunları söyledi: ” Türkiye’deki dolmuş yolculuğu dünyanın hiç bir yerinde görülemeyecek kadar neşeli, eğlenceli ve hesaplı bir yolculuk olarak görülmekte. Ayrıca döner, Almanlar arasında Türk kahvesinden daha çok biliniyor. (Milliyet)