Etiket: Fırat Bayram

27 Nisan gecesi Şirin Payzın’ın programında sol liderler toplandı ve sol tartışıldı. Veya, tartışılmaya çalışıldı diyelim. Programda ”Sol, olması gerekeni söylüyor ama yapamıyor, neden olmuyor?” sorusu da soruldu ama bu soru, özellikle TKP’li Kemal Okuyan’ın ‘sola haksızlık ediliyor’ çıkışıyla boğuntuya geldi. Oysa önemli ve can alıcı bir soruydu.

Sahi, sol neden başarılı olamıyor? Veya şöyle sormak daha doğru: Egemenler egemenliklerini yeniden ve yeniden üretmeyi her defasında nasıl başarıyor?

Bunun cevabı temsiliyet ve dolayım ilişkilerinde saklı. Her ne kadar egemenlik halkındır dense de burjuva demokrasisinin esas numarası, egemenliğin halka verildiği an geri alınmasında ve 550 vekile devredilmesindedir. Halk, kendi egemenliğini kullanma hakkını ”seçilmiş” vekillere bırakıyor ve yeniden egemenliksizleşiyor. Bu noktada artık vekillerin egemenliği söz konusu.

Vekiller ise halkın taleplerini yansıtmanın uzağına düşüyor zira;
1- ‘Büyük partilerin’ üyeleri, partinin genel başkanının onayıyla aday olabiliyor ve genel başkanlar halkın çıkarlarını yansıtacak adayları vekil göstermiyor. Bu tür adaylar oylamaya bile giremiyor.
2- Genel başkanı sistemin işbirlikçisi olan partiler büyük parti oluyor ve halk bunlar dışında bir alternatif göremiyor çünkü medyanın kitle iletişiminde rolü çok büyük ve medya büyük oranda sermaye egemenliği altında.

Engels’ten yapacağım bir alıntı üzerinden diyalektik yöntemi eleştirsem çok mu büyük bir ‘günah’ işlemiş olurum? Umurumda değil, çünkü günah hep çekicidir! O halde önce bir alıntı: “Kölelik olmadan, Yunan devleti, Yunan sanat ve bilimi olamazdı; kölelik olmadan, Roma İmparatorluğu da olamazdı. Ama Yunan kültürüyle Roma İmparatorluğunun kurduğu temel olmadıkça, modern Avrupa da olamazdı. Bütün iktisadi, politik ve ussal gelişmemizin, köleliğin hem evrensel olarak kabul edilmiş hem de gerekli olduğu bir durumdan oluştuğunu hiç unutmamalıyız. Bu anlamda şunu söyleyebiliriz: Eski çağın köleliği olmadan modern sosyalizm de olamazdı. … o zaman varolan koşullarda kölelik düzeninin kurulması ileriye atılmış büyük bir adımdı.” [Engels, Anti-Dühring, 216-217].

Tanrım, alınganlık gibi insani zaafların yoksa bize olan öfkelerin ve cezaların neden?

Tanrım, yarattığın insanlar psikiyatri bilimini geliştirdi, artık amacına ulaştın, tedavi olabilirsin!

Tanrım, bana ne zaman öfkelensen, kendine beni senin yarattığını hatırlat olur mu?

Her şeye gücü yeten bir Tanrı olarak bence mevcut dünyamızdan çok daha iyisini yapabilirdin, ya kötüsün ya beceriksiz. Yoksa utandığın için mi kendini gizliyorsun?

Kullarına kızıp bağışlayabiliyorsun, duygusalsın falan ama bir şey merak ediyorum: Espiri duyunca gülüyor musun?
Peki tehdit edebildiğin kadar iyi espiri yapabiliyor musun?

Tanrım, yarattığın insanların çiftleri var ve yaşamlarını paylaşıyor, bunu öğrendikçe olgunlaşıyorlar, sevgi alıp veriyorlar. Sen daha ne kadar zaman ‘tek tabanca’ takılacaksın?

Hürriyet’ten Ayşe Arman, cinsiyet değiştirerek erkek olup Rüzgar adını alan Nil Erkoçlar ile röportaj yapmış. Erkoçlar, ünlü bir isim olduğu için bu cinsiyet değiştirme operasyonu basının ilgisini çekmiş haliyle. Röportajda dikkatimi çeken ise şu oldu: Ayşe Arman, Erkoçlar’a, ”Cinsiyet değiştirmeye karar verdiğinde bunu hemen uygulayabildin mi?” mealinde soruyor. Erkoçlar ise iki sene Çapa’da psikiyatriste gitmek durumunda bırakıldığını, doktorun ”cinsiyet değişimine hazırdır” diye onay vermesiyle ameliyat olabildiğini belirtiyor.

Burada dikkati çeken nokta şu: İktidar, cinsiyet rollerini yeniden üretebileceğini, örneğin biyolojik olarak erkek cinsine (sexuality) geçecek olan kişinin toplumsal cinsiyet kalıbı olarak da (gender) erkekliği benimsediğini garantiye almadan ameliyata izin vermiyor! Erkek egemen cinsiyet kalıpları devreye giriyor ve iktidar psikiyatri ”bilimi” aracılığıyla kişiyi tahakküme alıp şekillendiriyor. Verili cinsiyet rollerine uygun olana dek kişinin bedenini tahakküme alıp ameliyata izin vermiyor.

Politik hareketler her zaman popüler ve etkili kalacaklar diye birşey yok elbet. Her siyasi akım belli dönemlerde yükseliş ve düşüşler yaşayabilir. Sosyalist hareket de 1960’larda yakaladığı yükselişi 1970’lerin ikinci yarısında oldukça tırmandırmış ve etkili bir güce dönüşmüştü. Fakat darbe sonrası bu hareket fazlasıyla cılız bir hale geldi. 12 Eylül faşist darbesi esas muhatabı olan sosyalist hareketi kısa sürede ezdi. Bu denli büyük ve organize darbeler dünyanın her yanında düşmanlarını kısa sürede ezerler. Bunda bir sorun yok. Sorun, darbenin üzerinden on yıllar geçmiş olmasına karşın sosyalist solun hala darbenin ilk yaşandığı dönemdeki kadar cılız ve etkisiz olmasında. Sorun, devrimci hareketin kendini toparlayamamasında.

Bu başlıkta önce bu durumun sebeplerini tartışmak, sonra da düzeltmek için neler yapılabileceğini konuşmak istiyorum. Önce sosyalist hareketin neden kendini toparlayamadığına yönelik kendi fikirlerimi maddeler halinde paylaşmak istiyorum.