Evrenin Görünmez Trafik Kuralları: Newton Bize Hareket Hakkında Ne Anlattı?

Bir otobüs aniden fren yaptığında neden öne savruluruz? Ağır bir alışveriş arabasını hızlandırmak neden boş olanı hızlandırmaktan daha zordur? Duvarı ittiğimizde, görünürde hiçbir şey yapmayan duvar bizi nasıl geri iter? Bu soruların ortak yanıtı, Isaac Newton’ın yaklaşık üç buçuk yüzyıl önce sistemleştirdiği hareket yasalarında saklıdır. Newton, hareketi yalnızca gözlemlemekle kalmadı; onu hesaplanabilir, öngörülebilir ve problemlere uygulanabilir bir dile çevirdi.

Birinci Yasa: Cisimler Değişimi Pek Sevmez

Newton’ın birinci hareket yasasına göre, üzerine net bir kuvvet etki etmeyen cisim duruyorsa durmayı, hareket ediyorsa sabit hızla ve doğrusal biçimde ilerlemeyi sürdürür. Bu özelliğe eylemsizlik denir. Başka bir ifadeyle doğa, hareket durumundaki değişiklikler için bir neden ister. Duran bir top kendiliğinden yuvarlanmaz; hareket hâlindeki bir uzay aracı da onu yavaşlatacak bir etki yoksa yoluna devam eder.

Maymun

monkeyMaymun yukarı tırmanmaya başladığında ne olur?

 

Dip not:(Sistem şu an dengede, İpin kütlesi sıfır ve boyu yeterince uzun. Makaranın sürtünme katsayısı sıfır. Hava sürtünmesi, ve maymunun yukarı tırmanmak haricinde yaptığı hareketler yoksayılıyor. Dünya yeterince büyük veya düz. Maymunun ve yükün hareketleri sonucu kendilerine etkiyen çekim kuvvetinin degişmesi; ip ve maymun arasında oluşabilecek olan kütleçekim, elektromanyetik kuvvetler ihmal ediliyor. Işık hızı sonsuz.

 

Gözlemcinin deneyi etkilemediği varsayılıyor. Sistem kapalı. Yük veya maymun radyoaktif değil. Deney bir karadelikte yapılmıyor.)