Satrançta opozisyon, iki şahın birbirine bakıp da aslında birbirine dokunamadığı o tuhaf gerilimdir. Aralarında tek karelik mesafe vardır; biri ilerlemek ister, öteki yolunu keser. Fakat kaderi belirleyen şey yalnızca konum değildir. Asıl soru şudur: Sıra kimde? Aynı taşlar, aynı kareler, aynı sessizlik; ama hamle sırası değiştiğinde zafer yenilgiye, avantaj çıkmaza dönüşür. Bu küçük satranç yasası, siyaset denen büyük ve gürültülü tahtanın da kalbinde atar.
Opozisyon kelimesi günlük dilde çoğu zaman karşı çıkmak, itiraz etmek, hayır demek anlamına indirgenir. Oysa satranç bize daha ince bir hakikat fısıldar: Gerçek karşıtlık, sadece karşıda durmak değil, karşıdakinin hareket alanını anlamak ve zamanın ağırlığını yönetmektir. Bir şah, rakibinin önüne dikildiğinde kahramanca poz vermiyor olabilir; belki de onu hamle yapmak zorunda bırakarak kendi zaferini hazırlıyordur. Siyasette de bazen en sert konuşan değil, karşı tarafı yanlış zamanda konuşmaya mecbur bırakan kazanır.
Görünüşte basit olan ve birçok eşdeğerlerinin de gündelik deneyim içinde yüzlerce kez gözlenebileceği bu örnek, nükleer fisyonda işleyen süreçlere oldukça yakın bir benzerlik sunar. Çekirdeğin kendisi hareketsiz olmayıp, sürekli bir değişim içindedir. Saniyenin katrilyonda biri kadar süre içinde parçacıklar milyarlarca kez rasgele çarpışmalar yaparlar. Parçacıklar sürekli olarak çekirdeğe girmekte ve onu terk etmektedirler. Ancak çekirdek, çoğunlukla güçlü kuvvet olarak tanımlanan kuvvetle bir arada tutulmakta ve kararsız bir denge durumunda kalmaktadır, ya da kaos teorisinin belirttiği gibi “kaosun eşiğinde” bulunmaktadır.