Bu konuyu daha önce başka bir sitede tartışmıştık.. Oradan beğendiğim/istediğim yorumları buraya aktararak konunun tartışmaya açılmasını istiyorum;
“Ölülerden yardım istemek uygar bir topluluk için utanç vericidir…”
M. Kemal Atatürk
H.R. SOYAK, Atatürk’ten Hatıralar, s.268
Giriş
Kişi Kültü nedir?
Kişi kültü birden fazla biçimde tanımlanabilir. Benim beğendiğim tanımlardan ikisi şu şekilde:
1-Bir şahsın geniş kitlelerce ‘bir insandan daha fazlası’ olarak görülmesi durumu.
2-Bir şahsın halkın gözünde medya, propaganda, eğitim gibi yöntemleri kullanarak idealize edilmiş, sorgulanmayan övgü ile beraber gelen bir imaj yaratması durumu. [1]
Siyaset, antropoloji gibi sosyal bilimlerin literatürlerinde bu ve benzer olgulara ‘seküler din’ gibi başka adlar da verilebiliyor. [2]
Dünyadaki Kişi Kültü Örnekleri
Konu kişi kültü olduğunda akla gelen ilk örnek şüphesiz Kuzey Kore ve Kim Jong-il. Buradaki kişi kültünün gücü hakkında 2004 Nisan’ından çok etkili bir örnek vermek mümkün. Patlayıcı taşıyan bir tren Nisan ayında havaya uçtuğunda yakınlardaki binalarda yangınlara sebep olmuş, ve birden fazla insan yangından “Sevgili Lider” Kim Jong-il’in portrelerini kurtarmaya çalışırken canından olmuş. [3] (bu linkteki makalede K. Kore, Türkmenistan ve Togo’daki kişi kültlerine ilişkin güzel bilgiler var, konunun meraklısına duyurulur)
K. Kore’de neredeyse tüm müzik, resim ve heykel sanatı örneklerinin “Büyük Lider” Kim Il-sung’u yücelttiğini gazeteci 1979’daki gezisinde gözlemlemiş. Bu durumun aynısının oğlu için geçerli olduğunu günümüzde K. Kore’yi ziyaret edenler gözlemliyorlar. [4] (Bu linkte dünyanın Suriye’den Romanya’ya dört bir yanından örnekler hakkında bilgi var) (Astur)