Heisenberg’in Belirsizlik İlkesi bize atom altı dünyada tuhaf bir hakikat fısıldar: Bir parçacığın konumunu ne kadar kesin bilirsek, momentumunu o kadar belirsiz bırakırız. Yani evren, en temel düzeyinde, ‘Beni tamamen yakalayamazsın’ der. Peki insan da böyle değil midir? Birini ölçmeye, izlemeye, sınıflandırmaya başladığımız anda o kişinin davranışı değişir. Kamera açılır, ses tonu düzelir. Patron odaya girer, omuzlar dikleşir. Psikolog not almaya başlar, danışan kelimelerini cilalar. Sevgili ‘Neyin var?’ diye sorar, insan kendi duygusunu bile sahnelemeye koyulur.
Elbette fiziksel ilkeyi doğrudan insan ruhuna yapıştırmak bilimsel bir kısayol olur. Elektron utanmaz, ama insan utanır. Parçacık imaj yönetimi yapmaz, ama insan yapar. Yine de benzetme son derece güçlüdür: Gözlem, yalnızca pasif bir bakış değildir; sisteme giren bir kuvvettir. İnsan söz konusu olduğunda bu kuvvet, bilinç, utanç, arzu, korku ve onay ihtiyacı üzerinden çalışır.
Jung’un ortaya attığı bu kavramla ilgili bilinç ve bilinçdışı arasında aslında kesin bir ayrım yok ve bu ikisi sürekli olarak yer değiştiriyor. Jung karakter bölünmesinin her kişilikte olduğunu ve bunun toplumsallaşmayla alakalı olduğunu iddia etmektedir. İlk bakışta gözümüze çok ılımlı ve sıcak kanlı gelen bir insanın başka bir ortamda bundan tamamen farklı bir kişilik özelliği sergilemesi buna örnek olabilir. Ve biz bunu farketsek dahi hangisinin persona olduğunu anlamayabiliriz.bireyin çocukluktan başlayarak topluma kendini kabullendirişinde çevrenin istekleriyle uyum sağlayışı yani rol yapmaya başlayışı dikkat çekiyor bu kavram ele alınırken.