Etiket: jung

Birbirini hiç tanımayan iki insanın, dünyanın farklı köşelerinde aynı probleme neredeyse aynı çözümü üretmesi tuhaf görünür. Biri İstanbul’da bir yazılım geliştirir, diğeri Helsinki’de benzer bir sistemi açık kaynak olarak yayımlar. Aralarında mesaj yoktur, ortak arkadaş yoktur, hatta aynı dili bile konuşmazlar. Yine de kodlarının mantığı şaşırtıcı ölçüde benzerdir. Peki bu paralellik basit bir tesadüf müdür, ortak insan doğasının sonucu mu, yoksa Carl Gustav Jung’un kolektif bilinçdışı dediği derin yapının dijital çağdaki yeni görünümü mü?

Jung’a göre insan zihni yalnızca kişisel anılardan oluşmaz. Bilincimizin altında, insanlığın ortak deneyimlerinden süzülmüş arketipsel örüntüler bulunur. Kahraman, gölge, anne, yolculuk ve yeniden doğuş gibi motiflerin birbirinden uzak kültürlerde ortaya çıkması bu ortak zemine işaret eder. Bugün aynı düşünceyi teknolojiye uyarlarsak, arketiplerin yalnızca masallarda değil, problem çözme biçimlerimizde de çalışabileceğini düşünebiliriz. Belki de böl ve yönet, geri bildirim al, hatayı ayıkla ve yeniden dene gibi algoritmik ilkeler modern çağın bilişsel arketipleridir.