Dünya yaklaşık 4,54 milyar yaşında. İnsan ömrünü iyimser biçimde 80 yıl kabul edersek, tek bir hayat gezegen tarihinin yaklaşık 57 milyonda birine karşılık gelir. Bu oran o kadar küçüktür ki zihnimiz onu anlamak yerine usulca masanın altına süpürür. Çünkü insan beyni milyarlarca yılı kavramak için değil; yaklaşan yırtıcıyı görmek, mevsimi hatırlamak ve komşunun neden selam vermediğini düşünmek için evrimleşmiştir. Derin zamanla karşılaşınca matematik konuşur, sezgi susar.
Dünya’nın bütün geçmişini 24 saate sıkıştıralım. Gezegen gece yarısında oluşsun. İlk basit yaşam sabaha karşı belirsin; karmaşık canlılar akşam saatlerine kadar beklesin. Dinozorlar yaklaşık 22.40’ta sahneye çıksın ve 23.40 civarında ayrılsın. Modern insan ise gece yarısından yalnızca birkaç saniye önce görünsün. Yazılı tarih, son saniyenin incecik bir kesridir. İmparatorluklarımız, savaşlarımız, modalarımız ve internetteki büyük tartışmalarımız bu ölçekte saatin tikleri arasına bile yerleşemez.
