İnsan soyunu yazılımsal olarak modellemek, ilk bakışta masum bir aile ağacı çizmek gibi görünür: kökte büyük büyük büyükanne, dallarda çocuklar, yapraklarda biz. Fakat biraz yaklaşınca tablo çatırdamaya başlar. Çünkü insanlık tarihi, düzenli klasörlere ayrılmış fotoğraflardan değil; göçlerden, kayıp kayıtlardan, evlat edinmelerden, bilinmeyen babalardan, akraba evliliklerinden, mutasyonlardan ve bazen de aile yemeklerinde kimsenin konuşmak istemediği sırlardan oluşur. Yani mesele yalnızca “Ahmet, Mehmet’in babasıdır” demek değildir; mesele, biyolojik aktarımı, kültürel kimliği ve belirsizliği aynı veri yapısında yaşatabilmektir.
Hiyerarşi Güzel, Ama Hayat Daha Kurnaz
Hiyerarşik veritabanları, veriyi ağaç biçiminde düzenler: her düğümün bir ebeveyni, onun da çocukları vardır. Dosya sistemleri, organizasyon şemaları ve klasik soy ağaçları bu modele çok yakındır. Bir kişinin anne ve babasını üst düğümler, çocuklarını alt düğümler olarak düşünürüz. Sorgu da basittir: “Bu kişinin ataları kimler?”, “Şu soydan kimler geliyor?” Ağaçta yukarı çık, aşağı in, dalları takip et.