Bilimin En Güçlü Cümlesi Neden “Bilmiyorum”dur?

Bir araştırmacının laboratuvarda, konferans salonunda ya da kalabalık bir tartışmanın ortasında söyleyebileceği en cesur cümle şudur: “Bilmiyorum.” İlk bakışta bu ifade bir eksiklik ilanı gibi görünür. Oysa bilim açısından çoğu zaman yeni bir keşfin kapısını açan anahtardır. Çünkü bilimin görevi, zaten bildiğimizi parlatmak değil; henüz anlamadığımız alanları dürüstçe haritalamaktır.

İnsan zihni belirsizlikten pek hoşlanmaz. Boşlukları hızlı açıklamalarla doldurmak isteriz. Bir hastalığın nedenini, bir gezegenin davranışını veya bir toplumsal olayın sonucunu hemen kavradığımızı sanmak rahatlatıcıdır. Fakat rahatlatıcı olan her şey doğru değildir. Bilimsel alçakgönüllülük, zihnin bu aceleciliğine karşı kurulmuş bir fren sistemidir: “Elimdeki veri bunu söylemeye yetiyor mu?”, “Başka bir açıklama mümkün mü?”, “Yanılıyor olabilir miyim?” Bu sorular, araştırmacının entelektüel emniyet kemeridir.

Özgüven ve Alçakgönüllülük

Özgüvenle ilgili bir konuşmada, DJ ile CC arasında fikir ayrılığı vardır. DJ sokaktaki adam ve savaşçı arasındaki özgüven farkını şu cümlelerle ifade eder. “Sokaktaki adam seyircinin gözündeki kesinliği arar, buna da özgüven der. Savaşçı ise kendi gözlerinde kusursuzluğu arar, buna alçak gönüllülük der.”
Öğretileri açığa çıkarmasının kimi insanları rahatsız ettiğini söyleyen CC ye şu cevap gelir. “Yaptığımız ve olduğumuz her şey kişisel erkimizde kalır. Eğer yeterince erkimiz varsa, bir cümle bile hayatımızı değiştirmeye yeter. Yeterince kişisel erkimiz yoksa bilgeliğin en önemli parçası bile bi gıdım fark etmez”
Bu kısımda bir örnek verir. “Şu anda etrafının sonsuzlukla kaplı olduğunu ve istersen bunu kullanabileceğini” söyler. Bu bilginin hiçbir işe yaramadığını (zihin ile)bilmesinin bu gücü kullanmasına yetmeyeceğini kibarca anlatmış olur. Devamında şu sözler çıkar DJ dan “Bizler ışıldayan varlıklarız. Işıldayan varlıklar için önemli olan tek şey kişisel erktir. Ama kişisel erkin ne olduğunu sorarsan bunu anlatmam, açıklayamaz sana.”