Satranç Tahtasında Görünmeyen Mimari: Atlar Zıplar, Filler Işığı Büker

Satranç Tahtasında Görünmeyen Mimari: Atlar Zıplar, Filler Işığı Büker

Satranç tahtasına ilk bakışta gördüğümüz şey basittir: altmış dört kare, iki renk, otuz iki taş. Fakat biraz daha dikkatli bakınca tahta, sessiz bir şehir planına dönüşür. Sokakları karelerden, caddeleri çaprazlardan, gizli geçitleri ise at sıçramalarından oluşan bir mimari. Bu şehirde filler ışık huzmeleri gibi ilerler; atlar ise mantığın köşesinden atlayıp beklenmedik avlulara iner. Satranç, yalnızca savaş oyunu değildir; geometriyle düşünmenin zarif bir provasıdır.

Filin dünyası çizgiseldir ama basit değildir. Bir fil, bulunduğu kareden çaprazlara doğru uzanır ve tahtanın üzerinde görünmeyen iki ışın demeti çizer. Bu çizgiler bir tür optik alan gibidir: düz gitmez, çapraz akar; duvar tanımaz ama renk sınırına mahkûmdur. Beyaz karede doğan fil, ömrü boyunca beyaz karelerde yaşar. Siyah karede başlayan fil, siyah kaderini terk edemez. Bu durum, matematiksel bir kısıtın şiirsel halidir: özgürlük, her zaman bir sistemin içinde tanımlanır.

Zar Atınca Sanat Doğar mı? Rastlantının Gizli Bestesi

Zar Atınca Sanat Doğar mı? Rastlantının Gizli Bestesi

Bir tuvale boya sıçratmak, bir piyanonun tuşlarına gözler kapalı dokunmak ya da bilgisayara rastgele sayılar ürettirip bunları renklere, çizgilere, notalara çevirmek… İlk bakışta bunlar sanat değil de yaramaz bir çocuğun laboratuvar kazası gibi görünebilir. Fakat sanat tarihi bize şunu fısıldar: İnsan, düzeni yalnızca cetvelle kurmaz; bazen zarın düşüşünde, kumun savruluşunda, parazitin hışırtısında da bir evren keşfeder.

Rastgele sayıların estetik bir desen veya melodi yaratmadaki gücü tam da burada başlar. Sayıların kendisi duygusuzdur; 0.372 ya da 89, tek başına ağlamaz, dans etmez, aşık olmaz. Ama bu sayıları bir sisteme bağladığınızda büyü başlar. Bir sayı kırmızıya, diğeri dairesel bir harekete, bir başkası beşinci oktavdaki la notasına dönüşür. Matematik, maskesini çıkarır ve sahneye renkli bir kostümle çıkar.

Amber Yıllıkları ve diğerleri

Amber Yıllıkları ilk 3 cildini bitirdim. Hayranlık ve şaşkınlık içindeyim.

GÖLGE’ye (sakinleri ona dünya diyor) hükmetme gücüne sahip birinin kendi evrenini yaratıp yaratamayacağı akademik ama geçerli bir felsefi soruydu. Nihai yanıt ne olursa olsun, pratik bir açıdan bunu yapabiliyorduk.

Polonyalı-Amerikalı fantazi ve bilimkurgu yazarı Roger Joseph Zelazny (d. 13 Mayıs 1937 – ö. 14 Haziran 1995), Euclid, Ohio, A.B.D.’de dünyaya geldi. Polonya asıllı göçmen Joseph Frank Zelazny ile İrlanda-Amerika’lı Josephine Flore Sweet çiftinin tek çocuğu olan yazar, Ohio’da büyüdü. Altı Hugo ve üç Nebula ödülünün yanı sıra Balrog, Locus, Seiun gibi kurgu edebiyatının en prestijli ödüllerini defalarca kazanmış olan Zelazny, 2010 yılında Science Fiction Hall of Fame Müzesi’ne kabul edilmiştir. En önemli eserleri “Amber Yıllıkları”, “Işık Tanrısı” ve “Bu Ölümsüz”dür. Ayrıca “Frost & Fire” adında bir hikaye ve makale antolojisi bulunmaktadır.