Bulutların Altında Kimin Toprağındayız? Verinin Yeni Coğrafyası

Bir fotoğrafı “buluta” yüklediğimizde, onun gökyüzünde süzüldüğünü düşünmeyiz elbette; fakat zihnimizde neredeyse tam olarak böyle davranırız. Dosya artık masamızda, çekmecemizde ya da bilgisayarımızın belirli bir köşesinde değildir. Her yerdedir ve hiçbir yerdedir. Oysa gerçekte fotoğrafımız, muhtemelen hiç görmediğimiz bir şehirdeki devasa bir veri merkezinde, sürekli soğutulan metal bir rafta saklanır. Dijital kültürün en başarılı numarası budur: Son derece fiziksel bir altyapıyı, mekânsızlık hissi yaratarak görünmez kılmak.

Bulutun Zemini Betondur

İnternetin dili hafiflik imgeleriyle doludur: bulut, akış, kablosuz bağlantı, sanal ortam… Bu sözcükler verinin maddeden kurtulduğu izlenimini verir. Ancak her mesaj kablolardan geçer, her video elektrik tüketir, her çevrim içi toplantı bir sunucuya uğrar. Denizlerin dibindeki fiber optik hatlar, kıyılardaki bağlantı istasyonları, enerji santralleri ve sunucu çiftlikleri dijital dünyanın gerçek coğrafyasını oluşturur. Dolayısıyla veri fiziksel mekândan bağımsızlaşmamıştır; yalnızca kullanıcının gündelik algısındaki adresini kaybetmiştir.

Kuralın Çatladığı Yer: Hukuk Sistemi İstisnalarla Nasıl Hayatta Kalır?

Hukuk sistemi dışarıdan bakıldığında dev bir saat gibi görünür: Her dişli yerli yerinde, her madde numaralı, her sonuç önceden hesaplanmış. Fakat hayat, saat tamircisi değildir; bazen çekiçle gelir. Deprem olur, savaş çıkar, salgın yayılır, bir çocuk ekmek çalar, bir algoritma insanı haksız yere suçlu gösterir. İşte o an hukuk, en zor sınavıyla karşılaşır: Kuralın yetmediği yerde ne yapacaktır?

İstisna, kurala karşı basit bir isyan değildir. Daha kışkırtıcı bir şeydir: Kuralın kendi sınırını görünür kılan ayna. Bir sistemin gerçek gücü, yalnızca normal günlerde işlemeyi sürdürmesinde değil, anormal günlerde dağılmadan esneyebilmesinde saklıdır. Çünkü hukuk katılaşırsa taşlaşır, fazla esnerse buharlaşır. Adalet dediğimiz şey de tam bu iki felaketin arasında, ince bir ip üzerinde yürür.

Egemenliğimi ilan ediyorum.

Uzlaşmak şaraba su katmak gibidir. Bunu niye isteyesiniz ki? Uzlaşmalar, size anlaşma yaptırdı – gölge düşürdü,  sizi zayıflattı, sizi diğer insanların gündemlerine ve isteklerine bulaştırdı. Bazı insanların “Hayır, iyi bir uzlaşmacı olmak zorundasın” dediğini biliyorum ama kendinle değil, kendinle olmaz.

Bu diğerlerinin değerleri ve fikrine saygı duymamanız anlamına gelmiyor. Bu, sizlerin yanı sıra, bu gezegende başka varlıkların olduğunu anlamayacağınız anlamına gelmiyor. Bu sadece, değerlerinizden, tutkunuzdan ve arzularınızdan ödün vermeyeceğiniz anlamına geliyor. Hem de hiç. Bu eğlenceli.

…sizi geride tutan şeylerin %95’i size ait değildir. Onlar ilişkilerden, dışarıdan, kitle bilincinden ve geri kalan şeylerden gelmekte ama size ait değiller. Hadi bu yılı, artık eski ilişkileri istemediğiniz bir yıl olarak yaşayalım. Her ilişkinin, yeni bir biçimde başlamasını istiyorum. Eski ilişkilere son.
Biri –siz- egemenliğinizi ilan ettiğinizde ne olur? Ve bunu gerçekten kastettiğinizde. Bu hissiyatınız ve tutkunuzla yapılır. Zihinsel mantra sözcükleriyle değil. “Artık köle olmaya son. Bu kadar.” dediğinizde bunu ilan ettiğinizde, o da aynı türden tutku ve şefkatle gelir.
Neden herkes bunu yapamıyor? Bana çok basitmiş gibi geliyor. Bana gerçekten çok basitmiş gibi geliyor. Neden herkes bunu yapmıyor? “Egemenliğimi ilan ediyorum. Egemenliğimi geri istiyorum.” Buradan yüksek sesle ilan ediyorum.” Birileri “Ben egemen olarak yaratıldım ve şimdi egemenliğime geri dönüyorum.” diyor. Bu kadar kolay. Böyle. Neden bunu yapmıyoruz?