Zeus Bir ZIP Dosyası mıydı? Mitlerin Gizli Sıkıştırma Algoritması

Zeus Bir ZIP Dosyası mıydı? Mitlerin Gizli Sıkıştırma Algoritması

İnsanlık, bulutu icat etmeden çok önce hafızasını göğe yüklemişti. Zeus’un şimşeğine, Athena’nın kalkanına, Prometheus’un ateşine bakarken aslında yalnızca masal dinlemiyoruz; binlerce yıllık deneyimin, korkunun, arzunun ve ahlaki gerilimin sıkıştırılmış bir dosyasını açıyoruz. Mitoloji, insan türünün en eski veri sıkıştırma teknolojilerinden biridir. Üstelik bu teknoloji ne elektrik ister ne sunucu odası; tek ihtiyacı ateş başında anlatacak bir ses ve dinleyecek biraz karanlıktır.

Veri sıkıştırma, tekrar eden örüntüleri bulur ve onları daha küçük bir biçime indirger. Bir fotoğraftaki aynı renkli pikselleri tek tek saklamak yerine, bu bölgede şu renk şu kadar devam ediyor der. Mit de benzer biçimde çalışır. Bir toplumun defalarca yaşadığı ihanetleri, savaşları, aşkları, açgözlülüğü, kibri, kurbanı ve dönüşümü tek bir kahramanın yolculuğuna yerleştirir. Oidipus sadece talihsiz bir kral değildir; körleşmiş bilincin, kaçtıkça yakalanan kaderin ve insanın kendinden saklanma yeteneğinin yoğunlaştırılmış formudur.

Kayıt Noktasında Vicdan: Oyunlar Bize Kaderimizi mi, Kendimizi mi Seçtiriyor?

Bir oyunda karşınıza iki kapı çıkar: Birinin ardında masum bir köy kurtulur, ötekinin ardında krallık yıkılmaktan döner. Siz, elinizde kumandayla ekrana bakarsınız. O an mesele artık grafikler, görev ağacı ya da başarı puanı değildir. Mesele şudur: Ben kimim? Daha tehlikeli soru ise hemen ardından gelir: Bunu gerçekten ben mi seçtim?

İnteraktif hikayecilik, modern çağın ahlak laboratuvarıdır. Eski destanlarda kahramanın kaderini ozan anlatırdı; romanda yazar, filmde yönetmen. Oyunda ise kader, oyuncunun parmak uçlarına bırakılmış gibi görünür. Fakat bu özgürlük çoğu zaman ustaca tasarlanmış bir labirenttir. Oyuncu, üç seçenek arasından birini seçer; ama o üç seçeneği kim koymuştur? Kader burada zincir değil, menüdür. Yine de menüde neyi işaretlediğiniz, iştahınız hakkında çok şey söyler.

Tarantino – Bir zamanlar Hollywood’da

Tarantino 9. filmi olan Bir zamanlar Hollywood’da filmi ile büyücülüğün alt dalı olan hikaye anlatımı üzerine güzel bir örnek sergilemiştir. Tarihi değiştirmek ve kutsamak için yapılan bu tür girişimler her zaman takdirimi kazanır. Tarihi insanların hikayeleri belirler ve hikaye anlatıcıları mitlerin, mitolojinin, tarihin yaratıcılarıdırlar. Konuya daha açıklık getirmesi için hoş bir alıntı ekliyorum.

Ona yetkinleşme düzeyinin ne olduğunu sordum. Saf anlayış, diye yanıtladı. Böylesine ani bir erke değişimi yaşayabilmek için, kişinin niyet ile temiz bir bağlantı hattının olması gerekirmiş ve bunun için de saf anlayışla bunu niyet etmek gerekirmiş.

Doğal olarak ondan saf anlayışın ne olduğunu açıklamasını istedim. Güldü ve bir banka oturdu.

El-Kuveyt

VAKVAK AMCA GÜNÜ NASIL KURTARDI?

Muhtemelen sizin de farkında olduğunuz gibi, okyanusların dipleri, hedeflerine asla ulaşamamış gemilerin enkazlarıyla doludur. Bu gemilerin bazıları altın ve değerli mücevherat taşıyordu. Bazılarıysa muharebe sonucu batmıştı. Şimdi bahsedeceğim gemiyse, çizgi roman kahramanı Vakvak Amca (Donald Duck) dehası olmasa, tarihte bir dipnot olarak bile anılmayacaktı.

O halde, El-Kuveyt isimli yük gemisinin Basra Körfezi’nin zemininde limana 87 derece açıyla yan yattığı 1964 yılının Aralık ayına geri dönelim.

Aman ne mühim, diyebilirsiniz.

Ama Kuveyt halkı için bu gerçekten mühimdi. Gemi, Kuveyt’in ana su kaynağının ortasında, yaklaşık altı bin koyunla birlikte batmıştı. Tuz rafinerileri, deniz suyunun içilebilmesini sağlamak için sudaki tuzu arıtmak amacıyla tasarlanmışlardı. Binlerce çürümüş hayvan leşinin etkilerine karşı işe yaramıyorlardı. Su kaynağını kurtarmak için enkazı çıkarmak gerektiği açıktı, ama kimse bunun nasıl yapılabileceğini bilmiyordu.
Devamını oku “El-Kuveyt” →

Niagara Şelalesi – Bölüm 2

ALIŞILMADIK BİR YARIŞMA

Önceki Niagara Şelalesi öyküsünü araştırırken, bu boğazı geçen ilk köprünün de aynı dönemde inşa edildiğini öğrendim. Charles Ellet Jr. tarafından yönetilen bir şirket, at arabalarını, trenleri ve iki ayaklıları (yani yayaları) taşımak üzere bir asma köprü inşa etmek için anlaşma imzalamıştı.

Ellet’in karşısında, köprüyü inşa etmesine engel olan gerçekten büyük bir sorun vardı. Bir asma köprü yapmayı önerdiğine göre, iki yüz elli metrelik boğazdan ilk kabloyu geçirmenin bir yolunu bulmak gerekiyordu. Bu hiç de kolay bir iş değildi. O dönemde, güçlü ‘Girdap Akıntıları’nı geçebilecek tekne yoktu. Ellet, ip bağlanmış bir roketin boğazın üzerinden fırlatılmasını önerdi. (O zamanlar roket var mıydı ki?) Bazıları da bir top fırlatılması fikrini öne sürdü.

Hmmm. Bu kafa karıştırıcı bir meseleydi.
Devamını oku “Niagara Şelalesi – Bölüm 2” →