Prof.Dr. İbrahim Adnan Saraçoğlu
Değerli okuyucu, bu hafta sizlere beyaz duttan bahsetmek istedim. Şu sıralar tam mevsimi. Onu ilk defa 80’li yıllarda araştırmaya başlamıştım. İlk sorduğum soru, “neden bir yaz meyvesi olduğu” idi. O, bir kış meyvesi de olabilirdi… Kimyasını araştırdıkça neden bir kış meyvesi olamayacağı sorusunun cevabını bulmuştum.
Dutun en az 20’nin üzerinde türü vardır. Bunlar arasında en çok tanınanları şunlar:
Morus alba (beyaz dut), Morus bombycis, Morus nigra (karadut), Morus latifolia, Morus rubra (kırmızı dut), Morus notabilis, Morus liboensis
İç Anadolu ve Kemaliye bölgesinde yetişen beyaz dut türleri, Anadolu topraklarının endemik bitkisidir.
Dut, dalından veya toplanır toplanmaz tüketilmelidir. Toplandıktan birkaç saat içerisinde tadı yavaş yavaş değişmeye başlar. Çünkü içeriğinde bulunan bazı etkin maddeler toplandıktan birkaç saat sonra değişime uğrar. Özellikle petunidin maddesi özelliğini toplandıktan kısa bir süre yitirmeye başlar.
Dutun kurutulmuşu kış aylarında misafirlere ikram edilir ve uzun kış gecelerinin sohbet-lerinde ağzı tatlandırır, hem tatlı ihtiyacımızı karşılar, hem de o dönemlerde farkında olmadan koruyucu ve önleyici olarak doğal antibiyotik özelliğinden faydalanmış olunurdu. Yaz aylarında da dutun tazesini dalından tükettiğiniz zaman doğal bir antibiyotik tüketiyorsunuz demektir.
Kapanmayan yara için
Anadolu’da beyaz dut ve yapraklarının bazı iltihaplı hastalıklara karşı kullanıldığı Osmanlı’dan beri bilinmektedir. Dutun yapraklarında kendine özgü doğal antibiyotik ve antiseptik özelliği olan etkin maddeler bulunmaktadır. Şeker hastalarının derilerinde kapanmakta geciken yaralara karşı taze dut yaprağından Devamını oku “Dut, hem tadı güzel…”