Evreni Sökünce Elimizde Ne Kalır: Düşüncenin Atomlarına Yolculuk

Bir saati anlamak için onu parçalarına ayırmak makul görünür. Kapağı açar, dişlileri inceler, yayın nasıl gerildiğini keşfederiz. Peki aynı yöntemi bir aşk ilişkisine, ekonomik krize, bilince veya adalet fikrine uyguladığımızda ne olur? Yeterince derine inersek her şeyi açıklayabilir miyiz, yoksa açıklamak istediğimiz şeyi parçalama sırasında sessizce ortadan mı kaldırırız? Temel düzey indirgemecilik, karmaşık olguların en küçük bileşenleri ve bu bileşenler arasındaki ilişkiler üzerinden anlaşılabileceğini savunur. Güçlüdür, verimlidir ve biraz da elinde çekiç bulunan kişinin dünyayı çivi koleksiyonu sanmasına benzer.

Parçalamak neden işe yarar?

İndirgeme, zihinsel gürültüyü azaltır. Bir hücreyi organellerine, maddeyi moleküllere, molekülleri atomlara ayırarak daha kesin sorular sorabiliriz. Bilimsel başarının önemli bir bölümü bu stratejiye dayanır. Hastalığın kötü ruhlardan değil mikroorganizmalardan kaynaklanabileceğini görmek, açıklamayı daha temel bir düzeye taşımış ve tıbbı dönüştürmüştür. Benzer biçimde bilgisayar programındaki karmaşık bir hatayı küçük işlevlere kadar izlemek, sorunu çözülebilir hale getirir. Burada indirgemecilik yalnızca düşünsel bir tercih değil, etkili bir araştırma aracıdır.

Kaç Profilin Varsa O Kadar mı Parçalandın? Dijital Benliğin Sessiz Yarılması

Sabah LinkedIn’de ölçülü bir profesyonel, öğlen X’te öfkeli bir yurttaş, akşam Instagram’da kusursuz bir hayat küratörü, gece anonim bir forumda itirafçı… Aynı bedenin içinde kaç kişi çalışıyor? Dijital platformlar bize yalnızca iletişim araçları sunmuyor; her biri ayrı davranış kuralları, ayrı seyirciler ve ayrı benlik tasarımları dayatıyor. Böylece insan, tek bir kimliğin farklı yönlerini göstermekten öte, birbirinden habersiz karakterler üretmeye başlayabiliyor.

Elbette farklı ortamlarda farklı roller üstlenmek yeni değildir. İnsan evde çocuk, işte yönetici, sokakta komşu, sahnede oyuncu olabilir. Toplumsal hayat zaten bir rol repertuvarıdır. Sorun, rollerin çoğalması değil; aralarındaki geçitlerin kapanmasıdır. Bir kimlik ötekini tanımadığında, insan kendisini yöneten özne olmaktan çıkıp bağlama göre açılan uygulamalar toplamına dönüşür. Benlik artık bir merkez değil, bildirim geldiğinde etkinleşen geçici bir arayüzdür.

Bilinç Titreşimleri

…zaten biz kendi bilinç seviyemizin bir tık altı ya da bir tık yukarısı ile karşılaşabiliriz, yani frekanslarımız daha büyük açıklıkta bilinçlerle bir araya gelmemize fiziki anlamda uygun olmaz. Büyük insan kitlelerinin peygamberler ya da üstatlardan yeterince yararlanamayışının birincil nedenidir bu prensip. Onlardan sadece onun çevresindeki birkaç kişi gerçek anlamda yararlanabilmiştir, diğerleri ise onu anlayamadıkları için (frekans aralığı çok yüksek) o kişiyi putlaştırmakla iktifa ederler.

Mekanizma benim anladığım kadarıyla şöyle işliyor: Öğrenci üstadın merkabah alanındayken onun frekansına uyumlanıyor ve her şeyi apaçık görüyor, fakat bu uyumlanmanın belli aralıklarla disiplinle devam etmesi lazım. Öğrencide bir süre sonra bilinç artışı olur ve kalıcı hale gelir.  Ustanın merkabahını bir şekilde onun hava sahası gibi düşünün, onun içinde bütünlüğünüzle yer aldığınız sürece olan biteni, anlatılanları açık biçimde anlıyorsunuz. O sahadan çıktığınızda birkaç gün içinde kendi birleşim noktanıza (kişisel algı noktası) dönülüyor, üstelik bunun da maalesef farkında olunmuyor, ancak dışarıdan bir gözlemci tarafından anlaşılabiliyor. 

Bütünlüğe Doğru

Önce efendi BENinin arada sırada değişmekte olduğunu fark eder insan, bu farkındalık ise azınlık benlerini takip etmeye iter insanı. Bu yolculuk epey bi sürer  Sonra bütünlüğünüzü fark etmeye başlarsınız ve efendi beninizi de pek takmaz olursunuz, gelsin gitsin değişsin pek fazla etkilemez sizi, belki bi iki dakika meşgul edebilir 
Bütünlüğünüzün öğeleri artık merak saikiyle girer görüş alanınıza, onları birer birer tanımak çok zevkli bi uğraş haline gelir, zenginliği gördükçe şaşırırsınız, hayatın daha doğrusu varlığın gizemli yollarına uyanırsınız. Tam herhalde buraya kadar dediğinizde önünde bir başka katman daha açılır. Sağlıklı büyümek böyle bi şey bana kalırsa. Dingin bir gün dileği ile…

*

Bu gece hatırlayabildiğim bi rüya var, malum rüyaların hem kişisel hem de kolektif bağlantıları olur, bu rüyanın toplumsal bağını çözebileyim ve unutmayayım istiyorum:

Evlilik Kurumu Yeniden

All in one’s Perspective ! Cognition !

Banta asked Santa, “What is the secret behind your happy married life?”

Santa said, “You should share responsibilities with due love and respect to each other. Then absolutely there will be no problems.”

Banta asked, “Can you explain?”

Santa said, “In my house, I take decisions on bigger issues where as my wife decides on smaller issues. We do not interfere in each others decisions.”

Still not convinced, Banta asked him, “Give me some examples”

Santa said, “Smaller issues like which car we should buy, how much amount to save, when to visit home town, which Sofa, air conditioner, refrigerator to buy, monthly expenses, whether to keep a maid or not etc are decided by my wife. I just agree to it”