Bir Sayının Gölgesi: Kareler ve Kareköklerin Şaşırtıcı Dünyası

Bir sayıyı kendisiyle çarpmak ilk bakışta sıradan bir işlem gibi görünür. Oysa kare alma, sayıların davranışını kökten değiştirir: Negatifleri pozitife dönüştürür, büyük sayıları hızla büyütür, kesirleri ise küçültebilir. Karekök alma da bu dönüşümün izini geriye doğru sürer. Biri matematiksel bir hızlandırıcı, diğeri dikkatli çalışan bir dedektif gibidir.

Kare nedir?

Bir sayının karesi, o sayının kendisiyle çarpılmasıdır. Örneğin 52 = 5 × 5 = 25 ve (-5)2 = (-5) × (-5) = 25 olur. Üstteki küçük 2, işlemin kısa gösterimidir. Buradaki önemli ayrıntı şudur: Pozitif ve negatif iki farklı sayı aynı kareye sahip olabilir. Kare alma işlemi işareti adeta siler.

Bu işlemin adı geometriden gelir. Bir kenarı 5 birim olan karenin alanı 5 × 5, yani 25 birimkaredir. Dolayısıyla bir sayının karesini düşünürken yalnızca sembollere değil, büyüyen bir yüzeye de bakabiliriz. Kenar iki katına çıktığında alan iki değil, dört katına çıkar. Bu fikir mimariden bilgisayar grafiklerine kadar pek çok alanda karşımıza çıkar.

Saçmalık ve parçacık/Dalga konumu

Saçmalık ve parçacık/Dalga konumu

Zaman zaman söyleyip yapmakta olduğumuz şeylerin saçmalamaktan ibaret olduğunu söyleriz. Şimdi neden saçmalamak zorunda olduğumuzu kanıtlamak için biraz daha saçmalayacağım.

Boş boş (düşünmeden) bir şeyler yaptığımız, örneğin müzik dinlerken, temizlik yaparken, yemek yaparken ya da öyle amaçsızca yürürken birden aklımıza bir fikir (A fikri olsun)gelir, onu kafamızda evirip çevirmeye başlarız. Bazen de hemen söyleriz veya yazarız. Bunların çoğu boş bulundum yaptım diyebileceğimiz tepkisel anlık şeylerdir. İşte o fikrin geldiği an, kuantum açısından dalganın çöktüğü ve parçacık konumuna geçtiğimiz andır.

Parçacık konumundayken, 360 derecelik TAMlığın bir noktasındayızdır. Bir başka deyişle dışımızda tam sayı cinsinden 359 nokta daha vardır (eğer bir sınır koymayacaksak halen sonsuz alternatifle çevriliyiz demektir). Şu an kendimi ifade edebilmeyi başarma arzusuyla dolu olduğum için, izin verin sınırın içinde kalıp 359 benden farklı konumun olduğunu varsayayım.