Geceleri gökyüzüne baktığımızda gördüğümüz şey, devasa görünse de kozmik ölçekte yalnızca bir mahalle olabilir. Daha kışkırtıcı olasılık şudur: Evrenimiz, çok daha büyük bir yapının içinde oluşmuş küçük bir “kabarcık”; hatta kuantum vakumundaki bir dalgalanmanın kalıcılaşmış sonucu olabilir. Bu fikir ilk duyulduğunda bilimkurguyu andırır. Fakat modern kozmolojideki bazı modeller, özellikle kozmik enflasyon ve kuantum alan kuramı, benzer senaryoları matematiksel olarak ciddi biçimde tartışmaya açar.
Vakum, boş uzay demek değildir
İlk düğüm “hiçlik” kelimesidir. Günlük dilde hiçlik; maddenin, enerjinin, uzayın, zamanın ve hatta olasılığın bulunmadığı mutlak yokluk demektir. Fizikteki vakum ise bunun çok uzağındadır. Kuantum vakumu, parçacıkların bulunmadığı en düşük enerjili durum olarak tanımlanabilir; ama kuantum alanları hâlâ vardır. Bu alanlar sıfır değerinde bile tamamen susmaz. Belirsizlik ilkesi nedeniyle kısa ömürlü dalgalanmalar ortaya çıkabilir. Dolayısıyla fizikçinin vakumu, boş bir oda değil; görünürde sakin, derinde titreşen bir denizdir.
