Hayatın Git Geçmişinde Neden “Force Push” Yapamıyoruz?

Hayatın Git Geçmişinde Neden “Force Push” Yapamıyoruz?

Yazılım geliştiricilerinin gizli bir süper gücü vardır: Geçmişle pazarlık edebilirler. Bir satır kod üretimi çökerttiğinde git revert derler; yanlış dosya silindiğinde eski bir commit’e dönerler; deneysel bir fikri güvenle denemek için yeni bir branch açarlar. Hayatta ise çoğu zaman tek bir ana dalda çalışırız: konuştuğumuz söz, seçtiğimiz meslek, bitirdiğimiz ilişki ya da kaçırdığımız tren, canlı sisteme doğrudan gönderilmiş bir commit gibi görünür. Bu yüzden pişmanlık, insan zihninin en ısrarlı hata kaydıdır.

Commit atmak: Karar vermenin geri alınamaz görünüşü

Her karar, belirsizliği azaltmak için atılmış bir commit’tir. Bir işi kabul ettiğimizde, bir şehirden taşındığımızda veya bir tartışmada susmayı seçtiğimizde, sayısız olasılığı geçici olarak kapatırız. Pişmanlığın can yakan tarafı, çoğu zaman seçtiğimiz yol değil, seçmediğimiz branch’tir. Zihin, alternatif geçmişi kusursuz biçimde derler: O okula gitseydim daha mutlu olurdum; o mesajı atsaydım her şey değişirdi; o toplantıda itiraz etseydim hayatım başka olurdu. Ne var ki bu derleme işlemi gerçek verilerle değil, bugünün bilgisiyle yapılır. Geçmişteki benliğimizi, geleceği bilen bir geliştirici sanmak adil değildir.

Pişmanlığın En Büyük Yalanı: Keşke Dediğin An Zaten Yazılmıştı

Bir an düşün: Hayatının en utanç verici cümlesini kurduğun o akşam, göndermemen gereken mesajı gönderdiğin o gece, dönmen gerekirken dümdüz yürüdüğün o kavşak… Hepsi, evrenin ilk kıvılcımından beri taşların devrilmesi gibi geliyorsa, keşke demek neye yarar? Deterministik bir evrende pişmanlık, geçmişe fırlatılmış plastik bir ok gibidir: hedefe varmaz, havada sallanır, sonra dönüp sahibinin alnına değer.

Determinizm basit ama acımasız bir fikirdir: Her olay, kendinden önce gelen koşulların zorunlu sonucudur. Atomların konumu, genetik mirasın, çocukluk yaraların, hormonların, toplumsal baskıların, uykusuzluğun, korkuların ve o gün içtiğin kahvenin miktarı birleşir; sen de kendine özgürce seçtim dersin. Oysa belki de seçen kişi değil, seçim denen dalgayı taşıyan kıyısın.

Zihnin Gizli Laboratuvarı: Ya O Gün Başka Türlü Davransaydın?

İnsan zihni yalnızca olanı kaydeden pasif bir kamera değildir; aynı zamanda olmamış şeylerin de yönetmeni, senaristi ve bazen acımasız eleştirmenidir. Gece yatağa uzandığında bir cümleyi tekrar düşünürsün: Keşke öyle demeseydim. Ya da bir kavşakta seçmediğin yolu zihninde aydınlatırsın: Oradan gitseydim şimdi nerede olurdum? İşte karşıolgusal düşünme, beynin gerçekliğin yanına hayalet gerçeklikler kurma sanatıdır.

Karşıolgusal düşünme, basitçe, gerçekleşmiş bir olayın alternatif versiyonlarını zihinde canlandırmaktır. Eğer daha çok çalışsaydım sınavı kazanır mıydım? Eğer o mesajı atsaydım ilişki biter miydi, yoksa başlar mıydı? Bu sorular bazen pişmanlık gibi sızlar, bazen strateji gibi parlar. Beyin, yaşanmış olanı tek seçenek olarak kabul etmekte zorlanır; çünkü hayatta kalmak için yalnızca geçmişi hatırlamak değil, geçmişten gelecek için model çıkarmak zorundadır.

Keşke’yi Branch’e Almak: Ruhun Git Reposunda Pişmanlıkla Oynamak

İnsan zihni, tuhaf bir sürüm kontrol sistemidir. Bir olay yaşanır, içimizde commit edilir; sonra yıllar geçer, biz hâlâ o commit mesajını okuruz: ‘Keşke öyle demeseydim.’ ‘Keşke o trene binseydim.’ ‘Keşke o kişiyi sevmeseydim ya da daha çok sevseydim.’ Psikanalizin divanı ile Git’in terminal ekranı ilk bakışta birbirine uzak görünür: biri rüyalar, arzular ve çocukluk yankılarıyla; diğeri branch, merge, revert ve log komutlarıyla uğraşır. Ama ikisinin de gizli meselesi aynıdır: geçmişle nasıl yaşayacağız?

Git bize programlama dünyasında büyüleyici bir imkân sunar: ana hattı bozmadan alternatif yollar denemek. Bir branch açarsın, kodun başka bir geleceğe doğru yürür. Beğenmezsen silersin; işe yararsa merge edersin. Ne güzel lüks! İnsan ruhu da bunu ister. Acı veren bir kararın yanına gidip şöyle demek ister: ‘git checkout -b başka_bir_hayat’. Sonra o hayatta eski sevgiliye mesaj atılmaz, o iş teklifi kabul edilir, o kavga susarak geçiştirilir, o baba affedilir, o şehir terk edilmez.

Işıktan yavaş- Gölgeden hızlı

Biz zaten geçmişte yaşıyoruz. Yani hücrelerimiz anda yaşıyor olabilirler (bilmiyorum) ama bilinçli kendimiz, ben olgusu, her zaman olayın biraz gerisindedir. Bence farkındalık denen şey de basitçe olayın ne kadar gerisinde olduğunun ölçüsüdür. sa

**

  1. Karar vermeden önce iyice düşün, üzül;ama kararını verdikten sonra, kov aklından tasayı, düşünceyi ve öyle ilerle. Çünkü daha verilecek milyonlarca karar beklemektedir seni. Böyledir bir savaşçının yöntemi.

  2. Kararsızlık içindeyken ölümü düşünür bir savaşçı.

  3. Bilgi adamı olmak için, bi savaşçı olması gerekir insanın. Sızlayan bi çocuk değil!Pes etmeden, yakınmadan, çekinmeden, görene dek, hiçbişeyin hiçbi önemi olmadığını kavrayana dek çabalayıp durmalıdır. (Tıklayınız)

**