Az Kod, Çok Ustalık: Neden Kısa Çözümler Daha Zordur?

Programlamada uzun kod bazen çok çalışıldığının kanıtı gibi görünür. Ekranı satır satır dolduran koşullar, döngüler ve yardımcı fonksiyonlar insana üretkenlik hissi verir. Oysa deneyimli geliştiriciler çoğu zaman tersine bir hedefe yönelir: Aynı işi daha az kodla, daha açık biçimde ve daha az hata olasılığıyla yapmak. Bu, tembellik değil; problemin özünü ayıklama sanatıdır. Kısa kod yazmak, tuşlara daha az basmak değil, düşünceye daha fazla emek vermektir.

Satır sayısı değil, zihinsel yük

Bir programın gerçek maliyeti onu ilk yazarken değil, ikinci kez anlamaya çalışırken ortaya çıkar. Kodun bakımını yapan kişi çoğu zaman onu yazan kişi değildir; hatta çoğu projede bu kişi, birkaç ay sonraki sizsiniz. Her gereksiz değişken, tekrar eden kontrol ve özel durum, okuyucunun zihninde taşınması gereken ek bir yük yaratır. Dil ekonomisi tam burada devreye girer: Kod, makinenin çalıştıracağı talimatların yanında insanların okuyacağı bir metindir. İyi kod, yalnızca doğru sonucu üretmez; niçin doğru olduğunu da görünür kılar.

Doğru Yetmez: Matematiğin Güzellik Takıntısı Nereden Geliyor?

Matematikte bir çözümün doğru olması zorunludur; fakat matematikçiler için çoğu zaman yeterli değildir. Aynı sonuca ulaşan iki kanıttan biri sayfalarca hesap, istisna ve teknik manevra gerektirirken diğeri birkaç satırda meselenin kalbini açığa çıkarıyorsa, ikinci çözüm yalnızca kısa değil, “zarif” sayılır. Buradaki güzellik süsleme anlamına gelmez. Tersine, gereksiz olan her şeyin atılması ve problemin çıplak yapısının görünür hâle gelmesidir.

Zarafet ne işe yarar?

İlk bakışta matematiksel zarafet bir beğeni meselesi gibi görünebilir. Sonuç doğruysa çözümün güzel olup olmaması neden önemlidir? Çünkü iyi bir çözüm yalnızca sonucu doğrulamaz; sonucun neden doğru olmak zorunda olduğunu da gösterir. Uzun bir hesap bizi hedefe taşıyabilir, ancak zarif bir kanıt çoğu zaman hedef ile başlangıç arasındaki gizli köprüyü görünür kılar. Böylece tek bir problem çözülmekle kalmaz, benzer problemlerde kullanılabilecek genel bir fikir kazanılır.

İç-Dış İlişkisi

Gerçek dertliye kendim ilâç, kendim derman;
Hem âsıkım, hem masukum, kendim canan;
Rahm edeyim, adım Rahman, zatım Sübhan;
Bir nazarda içlerini safa kıldım.
http://www.halukberkmen.net/pdf/180.pdf
İç-Dış İlişkisi

**

Bugün bireyselleşme sürecini tanıyabildiğimiz kadarıyla “self” her zaman bir gurup biçimlendirmeye eğilimlidir, bu da bir yandan bütün insanlar için bir duygu bağı, öte yandan belli bireyler için belirli duygu borcu oluşturmakla olur. Bu bağlar ancak self bütünlüğü tarafından kurulursa, gurur çatışmaları, kıskançlık ya da olumsuz yansımaların guruba sıçramıyacağı umulabilir.

Elbette bu, görüş farklarının ya da görev çatışmalarının olmayacağı anlamına gelmez, ama her bireyin her seferinde etkin bir şekilde geri çekilmesi, kendi selfinin yönlendirdiği pozisyonu bulmak için iç sesini dinlemesi gerekir.