Bir arkadaşınızın yıllardır aynı şehir efsanesini anlattığını düşünün: “İnsanlar beyinlerinin yalnızca yüzde onunu kullanır.” İlk duyduğunuzda şüphelenebilirsiniz. Beşinci duyduğunuzda kulağa tanıdık gelir. Yirminci duyduğunuzda ise zihin, garip bir kestirme yola başvurur: “Bu kadar sık karşıma çıkıyorsa doğru olmalı.” İşte doğruluk yanılsaması etkisi tam burada çalışır. Bir iddianın gerçekliği değil, zihinde yarattığı aşinalık duygusu güçlenir.
Psikolojide bu olgu, tekrar edilen bilgilerin daha kolay işlenmesiyle ilişkilendirilir. Zihnimiz akıcı biçimde işlediği şeyleri çoğu zaman daha güvenilir kabul eder. Buna işleme akıcılığı denir. Tanıdık bir cümleyi anlamak yeni bir cümleyi çözmekten daha az zihinsel enerji ister. Ne var ki beynimiz bazen bu kolaylığı doğruluğun kanıtı sanır. Yani “bunu hızlı kavradım” hissi, fark edilmeden “bu doğru olmalı” hükmüne dönüşebilir.