Aile Sofrasındaki Görünmez Düğümler: Travma Bir Kablo Gibi Çözülebilir mi?

Aile Sofrasındaki Görünmez Düğümler: Travma Bir Kablo Gibi Çözülebilir mi?

Bir aileyi bazen bir ev değil, üç boyutlu bir düğüm gibi düşünmek gerekir: kim kimin etrafından geçmiş, hangi söz hangi sessizliğin altından dolanmış, hangi kayıp hangi kuşağın boğazına görünmez bir ilmek atmış? Matematiksel düğüm teorisi bize şunu fısıldar: Bir düğümün karmaşık görünmesi, onun rastgele olduğu anlamına gelmez. Her kıvrımın bir tarihi, her geçişin bir yönü, her sıkışmanın bir geometrisi vardır.

Düğüm teorisinde bir ipi kesmeden, yalnızca uzayda hareket ettirerek onun aslında çözülüp çözülemeyeceğine bakarız. Aile terapisinde de benzer bir etik vardır: İnsanları kesip atmak, geçmişi yok saymak, ilişkiyi makaslamak kolaydır; fakat asıl ustalık, ipi koparmadan yeni bir konfigürasyon bulmaktır. Çünkü çoğu travma, tek bir kişinin içindeki arıza değil, ilişkiler ağı içinde taşınan topolojik bir biçimdir.

Evdeki Sofra, Ülkedeki Meclis: Fraktal Sosyolojinin Şaşırtıcı Aynası

Bir aile yemeğini dikkatle izleyin. Çorbanın tuzu fazla mı, kim önce konuşuyor, kim susuyor, kim şakayı yapıyor, kim hesabı kapatıyor, kim görünmez emekle masayı topluyor? İlk bakışta sıradan bir akşam sahnesi gibi görünür. Oysa fraktal sosyoloji bize şunu fısıldar: Küçük olan, büyük olanın provasıdır. Bir evin içindeki roller, korkular, ittifaklar ve suskunluklar; çoğu zaman bütün bir toplumun minyatür haritasıdır.

Fraktal, matematikte parçanın bütüne benzemesi demektir. Bir eğrelti otunun yaprağı, ağacın dalı, kıyı çizgisinin girintileri… Yakından bakınca da uzaktan bakınca da benzer desenler görürüz. Sosyolojik düşüncede bu fikir büyüleyici bir kapı açar: Aile, yalnızca özel hayatın sıcak ve dağınık alanı değildir; aynı zamanda toplumun iktidar, sınıf, cinsiyet, gelenek ve çatışma mekanizmalarını yeniden üreten küçük bir laboratuvardır.

Amerikalılar aileye neden taktı?

Kan Bağı; aileden milliyete uzanan hazin bir öykü.

Amerika’da neler oluyor? Neden sözleşmiş gibi en dolgun içerikli film ve dizi filmlerde bile müthiş bir aile propagandası var.

Sadece herhangi bir örnek olarak geçen gün yayınlanan Demages’ın bir bölümünden bahsedeceğim.

Multi zengin bir ailenin babası bir şükran günü kutlamasının ardından tüm faaliyet ve kazancının hile ve kandırma olduğunu ve artık bunu sürdüremeyeceği bir noktaya geldiğini ailesine açıklar.

Yaptığı iş, hepimizin Saadet zinciri olarak bildiği piramit modelinin kusma noktasında açığa çıktığı sistemdir.

Kısaca ne olduğunu hatırlatayım:

Saadet zinciri, Doksanlı yıllarda ortaya çıkmış bir para kazanma sistemi olan piramit sistemin halk arasındaki ismidir. İngilizce ismi pyramid schemedir.