Newton Bugün Yaşasa: “Devlerin Omuzları”na Pull Request mi Açardı?

Newton Bugün Yaşasa: “Devlerin Omuzları”na Pull Request mi Açardı?

Isaac Newton’un ünlü cümlesi, “Eğer daha ileriyi görebildiysem, devlerin omuzlarında durduğum içindir”, çoğu zaman alçakgönüllülüğün parlak bir örneği diye sunulur. Fakat bu sözün daha teknik, daha kışkırtıcı bir anlamı vardır: Bilgi tek kişinin mülkü değildir; önceki zihinlerin bıraktığı yapılar üzerinde yükselen ortak bir altyapıdır. Bugün bu fikrin laboratuvar kokmayan, çalışan ve tıklanabilir karşılığı GitHub’dır. Her fork, her commit ve her pull request, Newton’un cümlesini kod biçiminde yeniden yazar.

Bilginin görünür merdiveni

Bilimsel ilerleme uzun süre makaleler, mektuplar, konferanslar ve kurumlar üzerinden birikti. Ancak bu birikimin önemli bir bölümü yavaştı, pahalıydı ve erişim engelleriyle çevriliydi. Açık kaynak dünyası başka bir mekanizma önerdi: Yalnızca sonuca bakma; sonucun nasıl üretildiğini de incele. Bir yazılımın çalıştırılabilir hâlini vermek yerine kaynak kodunu açmak, bilimsel yöntemin dijital akrabasıdır. İddia vardır, yöntem vardır, veri akışı vardır ve en önemlisi denetleme imkânı vardır.

Beyniniz İkiye Bölünmedi, Ama Eğitim Politikaları Bölündü

Bir sınıfa girip “Kimler sağ beyinli?” diye sorsanız, birkaç yaratıcı öğrenci gururla elini kaldırabilir. Ardından analitik düşünenler “sol beyin takımında” yerini alır. Sahne tanıdıktır; bilimsel görünür, kolay anlaşılır ve insanlara hoş bir kimlik sunar. Ne var ki beynin iki yarımküresinin bazı işlevlerde uzmanlaşması, insanların iki ayrı zihinsel türe bölündüğü anlamına gelmez. Yaratıcılık da matematiksel akıl yürütme de geniş sinir ağlarının, deneyimlerin ve bağlamın ortak ürünüdür. Kısacası beynimiz bölümlere sahip olabilir; fakat kişiliğimiz bir şirket organizasyon şeması değildir.

Nöro-mitlerin gücü yalnızca yanlış olmalarından değil, iyi hikâyeler anlatmalarından gelir. “Her öğrenci farklıdır” gibi doğru bir gözlem, kolayca “Her öğrencinin sabit bir öğrenme stili vardır” iddiasına dönüşür. Böylece biri görsel, diğeri işitsel, bir başkası kinestetik ilan edilir. Sonra dersler, testlerle belirlenen bu etiketlere göre tasarlanır. Oysa öğrencinin bir şeyi resimle veya dinleyerek tercih etmesi, o yöntemle daha iyi öğreneceğini kanıtlamaz. Öğrenme yöntemi kişilik etiketine değil, öğrenilecek içeriğin yapısına bağlıdır: Coğrafyada harita, müzikte ses, yüzmede ise hareket elbette önemlidir.

Bilimkurgu benzeri gelişmeler

Dragonfly Projesi

Nasa’nın 2026 yılında başlayacağı Titan’la ilgili görev. Güneş sisteminin ikinci büyük ayı olan Titan, Satürn’ün uydusu ve şartları itibariyle dünyanın ilk zamanlarını andırıyor. Kalın bir buz tabakası ile kaplı olsa da metan ve etandan oluşan çok sayıda nehir,göl ve denizlere sahip.Buralarda henüz bilmediğimiz bir tür yaratık türemiş olabilir. Ya da belki ünlü Solaris, Titandır!

Bu arada seyahati dev bir dron yapacakmış.

*

Işığın yeni bir özelliği keşfedildi: ÖZ-tork

Işığın yeni keşfedilen, bir burguyla dönen tirbuşonu andıran andıran özelliği. self-torque. Bu yöntem kullanılarak tıpkı  iletişim cihazlarında frekansların modüle edildiği gibi, son derece ince malzemelerde yapısal değişim gerçekleştirilebileceği söyleniyor.

Manevi alanlara Yöneliş

Dünyada özellikle son 30 yıldır giderek artan oranlarda manevi alanlara yönelindiği biliniyor. Bunların içerikleri, dinler, uzak doğu öğretileri, şamanik olgular ya da amerikanın modernize ettiği ve bir çok başlık altında öne sürülen tüm yöntemler dahilinde değişse bile amaç aynı; maneviyata yöneliş.
Fakat bu “manevi  yönelişin”hangi amaçla böylesine hızlandığına dair gerçek bir araştırma var mı bilmiyorum. Bana sanki teknolojinin sıçrama yapışı ve acımasız bir büyüme gösteren kentleşme, doğadan kopuşla gelen yalnızlaşmanın bir sonucuymuş gibi geliyor. Yani aslında insanlar bu boyutun gerçekliğinden kaçmak için uğraşıyor gibiler. Bazı kişiler bu gidişatı engellemek için manevi arayışı küçümseyip çeşitli aktivitelerde cesurca yer alıp bizzat ellerini taşın altına koyuyorlar, bu da ayrı bir grup oluşturuyor kanımca.
Yukarda belirttiğim yöneliş sebeplerinden eksik bıraktığım şey ise bilinçlenme arzusu; bunu hangi sebeple talep ediyoruz diye baktığımızda kısaca “görüş alanımızı” artırmak, hayatla daha kolay baş etmek, problemlerimize daha geniş perspektiften yaklaşıp onları anlayabilmek ve sonuç olarak İLİŞKİLENDİRME kabiliyetimizi artırmak diyebiliriz. 

Merak ettiklerimiz ve öylesine esenler

Kimileri dijital oyunların çocuklar ve ergenler üzerinde olumsuz etkilerinden bahsede dursun bazı bilimsel araştırmalar da bu konuda kayda değer bir fark gözlenemediğini söylüyor. Gerçi belki saldırganlığa yol açmıyor ama günde üç saatin üzerinde bu oyunları oynayanların diğerlerine oranla olgunluk seviyelerinde dikkat çekici bir fark olduğu da bulgulanmış. Belki de bu onların yaşları ve değişen çağ itibariyle normaldir. Aslında kimse Z kuşağının ne olup ne olacağını kestiremiyor.
Araştırmacı Mirjana Bajoviç bu oyunları günde üç saatten fazla ve grup olarak oynayan gençlerin dış dünyadan kopma eğilimi sergilediklerini, bu sebeple yeterince fırsata(!) sahip olamadıklarını göstermiş. Söylendiğine göre Sanal ve şiddet içeren bir dünyada fazla vakit geçirmek oyucuları çeşitli sosyal deneyimleri geçirmeleri gereken zamandan çaldığı için, doğru ve yanlışı (!)  ayırt edebilecek algıyı geliştirmelerine engel oluyor. Peki bu şimdi gençlerin kusuru mu oluyor yoksa bu oyunların yaratıcılarının kusuru mu? ve üzerlerinde bir kontrol mekanizması olmadığından mı? Bence tıpkı ilaç ve yiyecek için uygulanan FDA gibi bir merkezden onaylanmalı bu oyunlar.