Satrançta saldırı çoğu zaman sahnenin yıldızıdır. Vezir kanada uçar, atlar ileri sıçrar, filler uzun çaprazlarda kılıç gibi parlar. Seyirci de, oyuncunun içindeki küçük gladyatör de bunu sever. Fakat tahtanın daha derin, daha karanlık ve daha bilge bir sanatı vardır: savunma. Üstelik pasifçe dayak yemek değil; rakibin saldırı enerjisini emmek, dağıtmak, boşa çıkarmak ve sonunda onu kendi hırsının içine düşürmek.
Sürekli saldıran rakip, yalnızca taşlarıyla değil, psikolojisiyle de ilerler. O, çoğu zaman oyunu bir fetih hikâyesi gibi yaşar. Her hamlesinde biraz daha haklı olduğunu düşünür. Alan kazandıkça iç sesi şişer: Ben oynuyorum, o sadece dayanıyor. İşte savunmacının ilk kozu burada doğar. Çünkü saldırgan oyuncu çoğu kez tahtayı değil, kendi anlatısını görmeye başlar. Savunmanın amacı bu anlatıyı hemen parçalamak değil, onu kendi ağırlığı altında çatlatmaktır.
