Bir kelimeyi ilk kez duyduğunuz anı düşünün: yabancı, pürüzlü, ağzınızda yuvarlanmayan bir taş gibi. Mesela Japonca bir fiil, Almanca bir birleşik isim ya da Arapça gırtlaktan gelen bir ses. Siz o kelimeyi anlamaya çalışırken beyniniz sessiz bir kütüphane gibi davranmaz; daha çok gece denizinde parlayan planktonlar gibi kıvılcımlar saçar. İşte buna mecazi olarak bilişsel biyoluminesans diyebiliriz: öğrenmenin karanlıkta görünür hale gelen ışık haritası.
Elbette nöronlar gerçekten mavi-yeşil ışık yayarak parlamaz. Fakat işlevsel manyetik rezonans görüntüleme, elektroensefalografi ve optik görüntüleme teknikleri, beynin hangi bölgelerinin daha fazla enerji tükettiğini, hangi devrelerin birbirine sinyal gönderdiğini gösterir. Yeni bir konuyu, özellikle de farklı bir dili öğrenirken bu harita olağanüstü hareketlidir. Görsel korteks harfleri tanır, işitsel korteks sesleri ayrıştırır, Broca alanı telaffuz ve dilbilgisiyle boğuşur, Wernicke alanı anlamı kovalar, hipokampus ise yeni bilgiyi belleğe kazımaya çalışır.
