Bir derleyiciye duygusal bir açıklama yapmayı deneyin: “Evet, parantezi kapatmadım ama niyetim iyiydi.” Sonuç değişmez. Kod ya kurallara uygundur ya da değildir. Derleyici mazeret dinlemez, bağlamdan etkilenmez ve arkadaş hatırına sözdizimini esnetmez. Bu tavır, ilk bakışta Immanuel Kant’ın evrensel ödev ahlakını andırır. Kant’a göre ahlaki eylemin değeri, sonuçlarından veya kişisel eğilimlerden değil, herkes için geçerli olabilecek bir ilkeye dayanmasından gelir. Derleyici de sanki şöyle sorar: “Yazdığın ifade, dilin bütün programlara uygulanabilen yasasıyla uyumlu mu?”
Sözdiziminin kategorik buyruğu
Kant’ın kategorik buyruğunun en ünlü biçimi, yalnızca evrensel yasa olmasını isteyebileceğimiz ilkelere göre davranmamızı söyler. Programlama dilinde bunun karşılığı açıktır: Bir kural yalnızca sizin kodunuza özel değildir. Noktalı virgül gerekiyorsa herkes için gerekir; bir değişken tanımlanmadan kullanılamıyorsa, karizmatik programcılara ayrıcalık tanınmaz. Derleyicinin adaleti tam da bu kişisizliğinde yatar. Kim olduğunuzu değil, ne yazdığınızı değerlendirir. Torpil yoktur; yalnızca satır ve sütun numarası vardır.
