Sabah alarmı ertelemekle başlayan seçim maratonu, gece hangi diziyi izleyeceğimize karar veremeden uyuyakalmamızla biter. Arada kıyafet, kahve, rota, mesaj, toplantı, alışveriş ve bildirimlerden oluşan küçük bir referandumlar cumhuriyeti vardır. Her karar önemsiz görünür; fakat zihnin karar ağacına yeni dallar ekler. Akşama doğru beyin, bilge bir hükümdardan çok, mesaisinin bitmesini bekleyen huysuz bir memura dönüşebilir. İşte zihinsel yorgunluk, yalnızca verimliliğimizi değil, ahlaki irademizi de bu noktada sınar.
Karar ağacı neden budanır?
Zihin, sınırsız enerjiye sahip değildir. Dikkati sürdürmek, seçenekleri karşılaştırmak, dürtüyü bastırmak ve gelecekteki sonuçları hesaba katmak bilişsel maliyet yaratır. Kararlar çoğaldıkça insan bütün seçenekleri aynı titizlikle değerlendirmek yerine ağacı budamaya başlar. En kolay, en tanıdık veya en hızlı ödül veren dal bırakılır; diğerleri kesilir. Bu nedenle yorgunken sağlıklı yemek yerine abur cubur, sabırlı bir konuşma yerine sert bir cevap, dürüst bir açıklama yerine kullanışlı bir bahane seçilebilir.
