Zihninizin Çöp Toplayıcısı Ne Zaman Çalışıyor?

Bir bilgisayar programı çalışırken kullandığı belleği sürekli kirletir: Yeni nesneler oluşturur, geçici veriler üretir, sonra bunların bir kısmını geride bırakır. Eğer kullanılmayan alanlar temizlenmezse sistem ağırlaşır, takılır ve sonunda çöker. Çöp toplayıcılar, yani garbage collector mekanizmaları, artık erişilemeyen verileri saptayıp belleği geri kazanmak için tasarlanmıştır. İnsan zihni de buna şaşırtıcı ölçüde benzer bir problemle yaşar: Her gün deneyimler, yüzler, utançlar, tehditler, hayaller ve yarım kalmış cümleler biriktiririz. Fakat zihin, bilgisayar değildir; bu benzerlik bize güçlü bir düşünme aracı sunarken tehlikeli basitleştirmelere de davetiye çıkarır.

Unutmak bir arıza değil, seçici bir tasarruftur

Unutma çoğu zaman kusur gibi görülür. Bir ismi hatırlayamadığımızda, eski bir bilgiyi kaybettiğimizde ya da çocukluğumuzun ayrıntıları silik kaldığında zihnimizi suçlarız. Oysa unutma, bilişsel ekonominin en zarif araçlarından biridir. Beyin her ayrıntıyı eşit sadakatle saklasaydı, güncel kararlar geçmişin gürültüsü altında ezilirdi. Bu anlamda unutmak, dosya silmekten çok erişim önceliklerini yeniden düzenlemeye benzer. Bir anı bütünüyle yok olmayabilir; yalnızca ona giden yol daha az kullanılır, çağrışım ağı zayıflar ve zihinsel sahnedeki yeri küçülür.

Aksolotl’un Sırrı: Kayıp Bir Kolu Değil, Tıbbın Geleceğini mi Büyütüyor?

Bir kolunuzu kaybettiğinizi düşünün. İnsan bedeni bu felakete hızla yanıt verir: Kanamayı durdurur, yarayı kapatır ve çoğu zaman kalın bir yara izi bırakır. Aksolotl içinse hikâye burada bitmez; asıl olağanüstü bölüm burada başlar. Meksika’ya özgü, sürekli genç görünümlü bu semender bir bacağını, kuyruğunu, çenesinin bir parçasını, omuriliğini ve hatta kalbinin bazı dokularını yeniden oluşturabilir. Üstelik bunu kaba bir yama yaparak değil, kemikleri, kasları, sinirleri, damarları ve deriyi doğru sırayla, doğru yerde inşa ederek başarır.

Yara izi yerine bir inşaat şantiyesi

İnsanlarda hasarlı doku çoğunlukla hızla kapatılır. Bu, hayatta kalmak açısından zekice bir acil durum çözümüdür; enfeksiyonu engeller ve kan kaybını azaltır. Fakat bedeli vardır: Yara dokusu, eski dokunun işlevsel kopyası değildir. Aksolotl ise yaralanmanın ardından hücrelerini adeta biyolojik bir toplantıya çağırır. Yara yüzeyi kapanır, ardından hücreler “blastema” adı verilen özel bir yapı oluşturur. Blastema, yetişkin bir uzvun planını yeniden okumaya başlayan geçici bir gelişim merkezi gibidir.

Fırçanın Ucundaki Sinir Sistemi: Travma Beyinde Nasıl Yeniden Yazılır?

İnsan bazen konuşarak değil, çizerek hatırlar. Çünkü travma çoğu zaman düzgün cümleler halinde saklanmaz; bedende kasılmış bir omuz, geceleri tetikte bekleyen bir kalp, nedensiz gelen bir irkilme olarak yaşar. Sanat terapisi tam da burada, kelimelerin kapıda kaldığı o iç mağaraya bir meşale indirir. Boya, kil, kolaj, ritim ya da çizgi; bunlar yalnızca estetik araçlar değildir. Beynin travma ile kilitlenmiş devrelerine gönderilen yeni ve güvenli sinyallerdir.

Nöroestetik bize şunu söyler: Güzellik, beynin lüks tüketimi değildir; sinir sisteminin düzen kurma çabasıdır. Bir şekle bakarken, bir renk seçerken, kaotik bir duyguyu kağıt üzerinde sınırlarken beyin yalnızca sanat üretmez; tahmin eder, organize eder, anlam verir. Travma ise tam tersini yapar: zamanı parçalar, bedeni alarmda tutar, geçmişi şimdi gibi yaşatır. Bu yüzden yaratıcı üretim, travmanın donmuş zamanına karşı küçük ama inatçı bir karşı saldırıdır.

Eterik beden nedir? İnsan Kalıbı mı? Ruh mu?

Eterik Beden, insan enerji sisteminden gelen ana enerji kütlelerinden biridir. Diğer ana bedenler Astral ve Nedensel Vücut’tır. Bu bedenlerin her biri giderek daha ince bir enerjiden oluşur.

Eterik beden fiziksel vücudun tam bir kopyasıdır. Ana işlevi güneşten gelen ışığı ve ısıyı emmek ve bunları fiziksel vücudun tüm bölgelerine iletmektir. Eterik gövde, daha yoğun fiziksel gövdenin üzerine inşa edilen arketip olan fiziksel vücudun kalıbıdır. Çoğu insan için eterik beden görünmezdir, görebilenler onu fiziksel bedenin çevresinde yaklaşık 5 cm genişliğinde mavi-gri buzluymuş gibi olduğunu, dakikada 15-20 kez titreştiğini tarif ediyorlar. Eterik beden genellikle ana oluşturucu veya fiziksel gövdenin matrisi olarak adlandırılır.

Burada bence en önemli husus; onun fiziksel bedenimizin organlarına eşdeğer biçimde bağlanmış oluşudur. Fiziksel bedenden bir organ çıkarılırsa, eterik organ hala vardır. Ve ilk zaman duyduğumda çok şaşırdığımı hatırladığım, örneğin fiziksel olarak artık olmayan bir kolun hala ağrımakta olduğunun söylendiği olaylar, işte o organın eterik bedende halen orjinal olarak bulunuşudur.

Station eleven dizi İncelemesi

Son zamanlarda izlediğim en iyi dizi  Station Eleven. Dizi incelemesi dediğime bakmayın, ben sadece bana hissettirdiklerini paylaşırım. Eleştirmen olmak için Yazılımlarım uygun değil.

İnsanı öylesine derinden etkileyen bir yöntem kullanılmış ki, hikayenin ne olduğunu unutmak bile isteyebilir, bu büyünün etkisiyle yıllarca bu grupla dolaşabilirsiniz. Yönetmen sihri denen şey bu mudur bilmiyorum; fakat senarist arkadaşlarımın mutlaka izlemesini ve yorumlamasını isterim. Eğer izleyecekseniz beklenti ve alışkanlıklarınızı bir yana bırakmanız ve ilk üç bölümü geçebilmeniz gerekir. Ancak o zaman farklı bi şeyle karşı karşıya bulunduğunuzu anlayabilirsiniz. Hatta ben daha ikinci bölümde çöküş-hayatta kalma bahsinin, sanata, tiyatroya, çizgi romana bir güzelleme anlatısının gölgesinde kaldığını anladım, olur da her şeyi kaybedersek elimizde kalanın yarattığımız şeyler ve bunun toplamını yansıtan kültür olduğunun anlatıldığını görüp  şaşırdım. Bir Amerikan yapımından bu inceliği beklemiyordum belki!  Maalesef sadece on bölüm, fakat bence en doğru doz. Yıllar içinde değeri bilinip kült bir yapıma dönüşme ihtimali var. Şahsen ben dokuz puan verdim. An itibariyle medyatik olmamasının sebebi muhtemelen, savaş/kavga/teknik vahşet beklentisine boğulmuş eril zihniyetli seyircilerle, aşki güzellemeler, cinsellik temaları bekleyen diğerleri tarafından sıkıcı bulunmuştur. Genellemelerim için özür dilerim. Çünkü bu diziyi geç bulmuş olmamdan dolayı kendime kızgınlığım bu tür suçlamalar yaptırdı bana. İnsanız işte ne yapalım.