Etiket: kuantum

Kuantum dolanıklığı, modern fiziğin en tuhaf ve en güzel numaralarından biridir. İki parçacık öyle bir ortak durum içinde hazırlanır ki, aralarına galaksiler girse bile ölçümleri arasında güçlü korelasyonlar görülür. Bu cümle kulağa zaten yeterince büyülü gelir. Fakat insan zihni, özellikle sisli bir kavram gördüğünde, hemen içine ejderha, aura ve kayıp Atlantis yerleştirmeye meyillidir. Böylece dolanıklık, bir anda telepatiye, ruh eşlerinin titreşimine, evrene mesaj göndermeye ve kayınvalidenin aramadan önce hissedilmesine kanıt diye pazarlanır.

Oysa fizik, şaşırtıcı olmakla serbest çağrışım yapmak arasında net bir çizgi çeker. Dolanıklıkta olan şey, iki parçacığın ölçüm sonuçlarının klasik sezgilerimizi aşan biçimde bağlantılı olmasıdır. Ama bu bağlantı, bir parçacıktan diğerine mesaj yollamak anlamına gelmez. Daha açık söyleyelim: Dolanıklık, ışık hızını aşan bir haberleşme kanalı değildir. Buna fizikte sinyallememe ilkesi denir. Bir tarafta ölçüm yapan kişi, karşı tarafta hangi sonucun çıkacağını kontrol edemez; sadece sonradan veriler karşılaştırıldığında korelasyon ortaya çıkar. Yani evren burada WhatsApp grubu kurmuyor, daha incelikli bir istatistik oyunu oynuyor.