Kalabalık Büyüdükçe Neden İçimizdeki Kürekçi Yavaşlar?

Bir halatı tek başınıza çektiğinizi düşünün: kaslarınızın her santimetresi işin sonucuna bağlıdır. Şimdi yanınıza dokuz kişi daha gelsin. Mantık, toplam kuvvetin on katına çıkacağını söyler. Fakat Fransız mühendis Max Ringelmann’ın gözlemleri daha tuhaf bir tablo sundu: Grup büyüdükçe kişi başına düşen gerçek çaba azalır. Halat daha güçlü çekilir, elbette; ama herkes tek başına göstereceği gayreti göstermez. İşte bu sessiz geri çekiliş, sosyal tembellik ya da Ringelmann Etkisi olarak bilinir.

Bu durum ahlaki bir kusurdan ibaret değildir. İnsan zihni, emeğinin görünürlüğüne son derece duyarlıdır. Tek başınayken başarı da başarısızlık da doğrudan bize yazılır. Kalabalıkta ise bireysel katkı, ortak sonucun bulanık sularına karışır. “Ben biraz daha az gayret etsem ne değişir?” sorusu çoğu zaman yüksek sesle söylenmez; fakat davranışın arka planında çalışır. Bir kişinin hafifçe ayağını gazdan çekmesi fark edilmez. On kişinin aynı anda bunu yapmasıysa projenin neden yavaşladığını açıklayan görünmez bir fren olur.

Uykuyu Beyniniz mi Uyuyor? Plasebo Dinçliğinin Şaşırtıcı Sınırı

Sabah aynaya bakıp “Üç saat uyudum, bugün bittim” dediğiniz anda gerçekten mi bitersiniz; yoksa beyniniz size henüz gün başlamadan bir yenilgi senaryosu mu satıyordur? Bu soru, plasebo uykusu denen ilginç alanın kalbinde durur. Bazı araştırmalar, insanlara gerçekte aldıklarından daha uzun uyudukları söylendiğinde dikkat, problem çözme ve günlük performanslarının iyileşebildiğini gösteriyor. Tersine, yeterince uyumuş kişiler “uykunuz verimsizdi” bilgisi aldıklarında kendilerini daha yorgun ve daha dağınık hissedebiliyor. Demek ki yastığın yanında görünmeyen bir uyku ortağı vardır: beklenti.

Uyku miktarı mı, uyku anlatısı mı?

Uyku yalnızca kapalı gözlerle geçirilen mekanik bir süre değildir. Sabah uyandığımızda beynimiz, bedeninden gelen sinyalleri yorumlar: Gözlerde yanma, kaslarda ağırlık, alarmın sertliği, günün yaklaşan sorumlulukları… Ardından bunları bir hikâyeye bağlar. “İyi uyudum, hazırım” hikâyesi, dikkati daha cesur kullanmayı ve zorlu görevlere daha istekli başlamayı sağlayabilir. “Mahvoldum” hikâyesi ise küçük bir unutkanlığı bile yorgunluğun kanıtı gibi büyütür. Burada değişen yalnızca his değildir; motivasyon, hata beklentisi, stres düzeyi ve zihinsel çaba da değişir.

Dalga Silmeden Önce: Ayak İzleri Neden En Saf Performans Sanatı Olabilir?

Sahilde yürürken geriye dönüp izlerinize baktığınız oldu mu? Islak kumun üzerinde beliren o kısa yol, birkaç dakika önce orada olduğunuzu kanıtlar. Sonra bir dalga gelir; ne alkışlar, ne açıklama yapar, ne de eser hakkında eleştiri yazar. İzleri siler. Bu küçücük olay, şaşırtıcı biçimde sanatın en eski ve en çağdaş sorularından birini açar: Bir eser kalıcı olmak zorunda mıdır?

Ayak izleri, ilk bakışta sıradan bir fiziksel sonuçtur: bedenin ağırlığı, kumun direnci ve yerçekiminin ortak imzası. Fakat onları performans sanatına yaklaştıran şey, yalnızca şekilleri değildir. Ortada bir beden vardır, zaman vardır, mekân vardır, tanık olasılığı vardır ve geri döndürülemez bir eylem vardır. Sanatçı yürüyen kişi olabilir; izleyici, kıyıda oturan yabancı, uçan martı ya da bizzat yürüyenin kendisi. En etkileyici yanıysa eserin sergilenmek için değil, yaşanırken oluşmasıdır.

20 Nisan BAK performansı

Bugün oldukça kalabalık bir katılımcı grubuyla BAK oynadık. Katılımcıların çoğu ilk kez bu oyunu duymuşlardı belki bu sebeple biraz heyecan ve çekimserlik vardı hep olduğu gibi 🙂 Yine de çok eğlendik.

Soru çok derindi, cevabını katiyetle bilemediğimiz bir soruydu. Önerilen üç sorudan oylamayla benim soru seçilmişti ki bu çok ama çok nadir olur.

Birleşik Alana sorumuz şöyleydi: “sonsuz şimdide dışımızdaki her şeyin kendi atıl enkarnasyonu olduğu bilgisini daha iyi anlayabilmemiz için bize gösterebilir misin?”

Görüldüğü üzere çok boyutlu bir oluşu bu performansta 3 boyutla anlayıp ifade etmeye çalıştık, her halde tüm zamanların en zor BAK sorusuydu. Gelişmeleri fazla detaya girmeden aklımda kaldığı kadarı ile özetlemek istiyorum. Zaman içinde daha çok ilişki anlayabilmek ümidindeyim.

Psicomagia- PsikoBüyü ve The OA

Bilinçaltının, rüya dilini anlaması akıl dilini anlamasından daha kolaydır. Belli bir açıdan bakıldığında hastalıklar, çözülmemiş sorunları açığa vuran birer mesaj, birer rüya niteliğindedir. Şifacılar büyük bir yaratıcılıkla kendine özgü tedaviler geliştirirler. Onlar herkesin içinde taşıdığı o ilkel, batıl canlıyla konuşurlar.
Usta bir hokkabaza yaraşır numaraları bir mucize gibi gösteren bu halk terapistleri, başarılı bir sonuca varmak için hastasını mucizelerin gerçek olduğuna ve iyileşebileceklerine kati olarak inandırması gerekir. Hasta bu kutsal tuzağa düştüğünde dünyayı mantık sınırlarında değil sezgisel olarak algılamasını sağlayacak bir dönüşüm deneyimler. Asıl mucize ancak o zaman kendini gösterebilir. 
*
Gerçeklik, her ne kadar kendimizi sakinleştirmek için öyle olduğuna inanmak istesek bile, mantıklı değildir. Dünyanın kendisi homojen değil gizemli güçlerin oluşturduğu bir alaşımdır. Gerçeklikten yüzeysel olandan başka bir şey almamak, ne kadar realizm kılığına büründürülse de gerçekliğe ihanettir.
Not: bunu paylaşan-bendeniz-, Boğa görünümlü uzman İkizlerden bozma çaylak Yay dır. O sebeple binlerce paylaşacak güzel cümlesi olan Alehandro’dan kendini tuta tuta ilerleyip bu paragrafta zokayı yutmuştur. 🙂
*
Hermano (pachita isimli yasli sifaci kadin kanali ile iyilestiren ruh), işbirliği yapmaktan kaçınan ve iyileşmeyi içten istemeyen hiç kimseyi iyileştiremezdi.