Etiket: sağlık

Bileğinizdeki Saat Kime Çalışıyor? Kalp Atışınızın Gizli Pazarı

19 Temmuz 2026

14:33

Bir yorum yaz on Bileğinizdeki Saat Kime Çalışıyor? Kalp Atışınızın Gizli Pazarı

Bilişim

, , , , , ,

Bir zamanlar saat, zamanı gösterirdi. Şimdi bileğimizdeki küçük parlak kutu, kalbimizin ritmini, uykumuzun derinliğini, attığımız adımı, yaktığımız kaloriyi ve bazen de içimizde büyüyen kaygıyı ölçüyor. Sabah uyandığımızda bize kaç puanlık bir insan olduğumuzu bildiriyor: uykun zayıf, stresin yüksek, hareketin az. Modern insan, aynaya bakmadan önce uygulamaya bakıyor. Çünkü beden artık yalnızca yaşanan bir yer değil; ölçülen, puanlanan ve pazarlanan bir veri alanı.

Giyilebilir teknolojiler bize sağlık vaadiyle yaklaşıyor. Daha fit olacağız, daha düzenli uyuyacağız, kalp ritmimizdeki sapmaları erkenden fark edeceğiz. Bunların hepsi gerçek faydalar. Fakat mesele şu: Bu cihazlar yalnızca bize çalışmıyor. Her adımımız, her nabız değişimimiz, her uykusuz gecemiz devasa veri havuzlarına küçük ama değerli bir damla olarak ekleniyor. Büyük veri şirketleri için bedenimiz, sürekli sinyal üreten bir maden sahasına dönüşüyor. Altın değil, nabız çıkarıyorlar.

Bedenin yeni para birimi: biyolojik veri

Bir adım sayısı tek başına masum görünür. Fakat milyonlarca insanın adım verisi, yaş, konum, alışveriş alışkanlığı, hava durumu, iş temposu ve sosyal medya davranışıyla birleşince bambaşka bir şeye dönüşür: öngörü makinesine. Şirketler yalnızca dün ne yaptığınızı değil, yarın neye ihtiyaç duyacağınızı tahmin etmeye çalışır. Koşu ayakkabısı mı alacaksınız? Sigorta riskiniz artıyor mu? Stresli dönemlerde daha fazla şekerli ürün mü tüketiyorsunuz? Kalbiniz hızlandığında reklama daha açık mısınız?

Veri madenciliğinin en ürkütücü yanı, tek bir verinin değil, veriler arasındaki ilişkinin değerli olmasıdır. Nabzınız bir sayı değildir; bağlamla birleştiğinde ruh halinizin, yaşam tarzınızın, hatta ekonomik kırılganlığınızın ipucu olabilir. Gece sık uyanıyorsanız, bu sadece uyku problemi değildir; iş stresi, borç baskısı, yalnızlık veya yaklaşan bir hastalığın istatistiksel gölgesi olabilir. Algoritma, sizin kendinize bile itiraf etmediğiniz örüntüleri fark edebilir.

Rıza verdik mi, yoksa yorulup kabul mü ettik?

Elbette çoğumuz uygulamayı kurarken kullanım koşullarını onaylıyoruz. Fakat bu onay ne kadar bilinçli? Otuz sayfalık hukuki metinlerin sonunda beliren kabul et düğmesi, çağımızın en güçlü büyülerinden biri. Kullanıcı, hizmete erişmek için mahremiyetinden küçük parçalar bırakıyor. Buna rıza demek kolay; ama bazen bu, dijital dünyanın kapısında ödenen görünmez bir geçiş ücreti.

Daha da ilginci, gözetimin artık dışarıdan dayatılmaması. Onu biz satın alıyoruz, şarj ediyoruz, bileğimize takıyoruz ve verimiz eksik ölçülmesin diye uyurken bile çıkarmıyoruz. Eski gözetim kuleleri sertti; yenileri şık tasarımlı, su geçirmez ve titreşimli. Bize emir vermiyorlar, hedef koyuyorlar. On bin adım at, daha iyi uyu, sakinleş, nefes al. Kulağa yardımsever geliyor. Fakat her hedef, aynı zamanda bir norm üretir. Bugün sağlıklı olmak, yalnızca iyi hissetmek değil; verilerle kanıtlanabilir olmak anlamına geliyor.

Bu noktada sorun teknolojinin kendisi değil, sahiplik ve şeffaflık meselesidir. Verinin kimde olduğu, nasıl işlendiği, kimlerle paylaşıldığı ve hangi kararları etkilediği belirleyici hale gelir. Bir sigorta şirketi, uyku düzeninizi prim hesaplamasına dahil ederse ne olur? İşverenler çalışanların stres seviyesini ölçmek isterse buna sağlık programı mı deriz, yoksa biyometrik disiplin mi? Kalp ritminiz romantik bir şiirde yaşamın müziğidir; veri tabanında ise risk puanı.

Çıkış kapısı nerede?

Çözüm, cihazları kırıp ormana kaçmak değil. Giyilebilir teknolojiler gerçekten hayat kurtarabilir. Kalp ritim bozukluklarını saptayabilir, yaşlı bireylerin düşmelerini bildirebilir, kronik hastalık yönetimini kolaylaştırabilir. Fakat fayda, denetimsiz veri iştahını aklamamalı. Kullanıcıya gerçek veri sahipliği, kolay silme hakkı, açık algoritmik açıklamalar ve varsayılan olarak mahremiyet sunulmalı. Sağlık verisi, reklamcılığın baharatı olmamalı.

Belki de yeni dijital çağın en temel sorusu şudur: Bedenimizden çıkan sinyaller kime aittir? Nabzımızı biz mi taşırız, yoksa nabzımız bizi pazara mı taşır? Bileğimizdeki cihaz bize kendimizi tanıma imkanı veriyorsa kıymetlidir. Ama bizi bizden daha iyi tanıyan şirketlerin ticari kehanetlerine yakıt oluyorsa, orada durup düşünmek gerekir. Çünkü insan, yalnızca ölçülebilen şey değildir. Bazen en hayati veri, ölçüm ekranına düşmeyen o sessiz itirazdır: Ben bir ürün değilim.

Altıncı ve yedinci Çakralar

6 Aralık 2017

13:16

Bir yorum yaz on Altıncı ve yedinci Çakralar

Urban Shaman

, , , , ,

Dengeli ve sağlıklı altıncı çakrası olan insanlar doğal birer
medyumdur. Bunun anlamı medyumluğun şaşaalı ve dramatik
bir yetenek olmadığıdır. Doğal medyumlar piyangoda kazana
cak numaraları ya da uçak kazalarını önceden görmezler; kendi hayatları için gerekli şeyleri görürler. Arkadaşlarının antika arabasının
bulunamayan bir parçasını ya da hiç olmayacak bir kasabada,
bir kitapçıda hayati bir bilgi bulurlar. Sağlıklı medyumluk
ünlü psişiklerin medyumluğu kadar sihirli ve açıklanamazdı
ama daha sessiz ve içe dönük bir gerçeklikleri olduğu için
dikkat çekmez.
Sağlıklı bir medyumun cevaplanmamış fazla sorusu yoktur
ya da paraya, üne, güvende olmaya gereksinim duymazlar. Yollarında yürüyor olmaları, o yol ne olursa olsun sağlıklı medyumlara güven ve destek sağlar. Yolları onları tanımadıkları alanlara;
yoksulluğa, çatışmaya ya da tanıdıkları her şeyden uzağa götürebilir ama onlar gene de kendilerini güvende hissederler.
Sağlıklı altıncı çakra insanlarının yolları zor fakat belirgindir.
Kendilerine çok normal gelen tuhaf bir şekilde kendi yolları için
destek bulabilirler. Aldıkları dersleri ve öğrendikleri bilgileri rahatlıkla,kolaylıkla işleme koyabilirler ve spiritüelliklerini arayan kişilere danışmanlık yaparlar. Altıncı çakra insanları genellikle çevrelerinden farklıdırlar; tıpkı altıncı çakra enerjisinin günlük dünyamızdan farklı olduğu gibi. Eşi benzeri olmamak onları toplum içinde ayırt edilir kılmasa bile şaşırtıcı dürüstlükleri kılar. Sadece diğer sağlıklı altıncı çakra insanları ile eşleşebilirler.
Gerçek yoldaşlığı da ancak sağlıklı altıncı çakra insanlarında
bulabilirler
Not:Yalnız bu paylaştığım pasajdan sanki altını çakranın çok önemli olduğu gibi bir sonuç çıkmasın lütfen çünkü diğer çakralar sağlıklı ve ilişkileri sağlıklı değilse hiç bir çakranın tek başına sağlıklı olmayacağı yazar tarafından defalarca belirtilmiş.

Yedinci çakra bedende merkezlenmediği için günlük hayatın Devamını oku “Altıncı ve yedinci Çakralar” →

İlk Müdahele

14 Ağustos 2017

08:34

Bir yorum yaz on İlk Müdahele

Birleşik Alan Kullanımı

, , , , , , , , , , , , ,

Bir trafik kazası olmuştu ve kız kardeşimle ben bir blok ötedeye koşarak varmıştık.

Kız kardeşim ellerini yerde yatan adamın kulagına dayamıştı.
Her ne kadar neler dedigini duyamasam da, o kanlar
içindeki kafanın sahibiyle konuşuyor olmalıydı . Çünkü onun
dediklerine karşı cevap verirken adamın kullandıgı ses tonu
görüntüsüyle pek uyuşmuyordu: ” Seni duyuyorum, seni duyuyorum,
” diyordu. “Konuşmaya devam et. Aynen böyle,
evet devam et. Kendimden geçmek istemiyorum. Sakın susma,
konuşmaya devam et, tamam mı?” Siren sesini duydugumuz
sırada adamcagız hala mırıldanıyordu. “Durma lütfen,
konuşmaya devam et. ” Olay yerine önce bir polis geldi ve ardından
bir ambulans, adam götürüldükten sonra arabamıza
dogru yola koyulduk
“Orada ne yapıyordun?” diye sordum. ” Ona neler söylüyordun?”
” Sadece oraya dogru koştum, agzımı kulagına, zihnimi
zihnine dayadım ve onun olan bitene odaklanmasmı sağladım.
Ona kazanın sona erdiğini söyledim. Hepimiz böylesine
bir travma sırasında olay anına takılı kalırız. Bu çok doğaldır,
ama iyileşmeyi geciktirir. Bu yüzden ona, ‘Yaralanma sürecin
sona erdi artık. Bunu sakın aklından çıkarma. Kaza oldu
ve bitti , bu süre içinde mümkün olduğu kadar yaralandın.
Artık iyileşme sürecin başlıyor. Bundan sonra yaralanma gibi
bir durumun söz konusun bile olamaz, artık oluşan yaralarının
onarılmasının zamanı. Daha zarar gördüğümüz anda
iyileşme süreci de başlar. Sadece bu fikirle, yani iyileşme fikriyle
işbirliği içinde olmalısın. Tümüyle buna odaklan çünkü
şu an vücudunda olan tek şey bu. Bak bakalım hissedebiliyor
musun? Vücudunun bu süreci başlattığını hissetmeye
çalış. Bu iyileşme sürecini kabullenmelisin çünkü bunu ka
bullendiğin takdirde sana gerçekten fazlasıyla yararı olacak.’
İşte bu tarz şeyler söyledim art arda ve şükür ki dediklerime
harfiyen uydu .”
Adam hiç şüphesiz kendi zihnine yardımcı olabilmek için
bir yabancının -iyileşme sürecinin ne şekilde işlediğini bilen
ve bu sürecin bir parçası olmaya gönüllü birinin- olay yerindeki
varlığından yararlanmıştı. O, kazanın hemen ardından
kriz sonrası müdahalesini yaptırma şansına erişmişti. Bunu
yaptırmadığı takdirde iyileşme süreci çok daha fazla uzayacaktı.
Ancak düşünüldüğünde, adam ilk müdahaleyi kendi
kendine yapmıştı.

*

Dünyevi meseleler önemli diyordu bir bilge.
Mesaj o kadar sadeydi ki, akla zor geliyordu.
O kadar basitti ki, anlamak için çabalamak gerekiyordu.
“Mesaj , ” demişti Henry, “komşuna hiçbir şekilde saygısızlık
etmemen gerektigidir. ” Mesaj , “vermek” ve “affetmek”
tir. Ne kadar ilginçtir ki, en basit fikirlerle çalışmak çoğu
zaman çok zor olmuştur.
Burada dikkati yerden yükselme ve ışınlanma konularına
rahatça çekebilirim. İnsanlar “Bana nasıl oldugunu göster! ”
diyecektir ve içleri arzuyla dolacaktır – teknikler onlara söylendigi
takdirde hemen çalışmalara başlayıp, tekrar tekrar deneyeceklerdir.
Ama hayatın altın kuralları; “İçindeki tanrıyı sev, komşunu incitme, ver ve affet”
kulağa uygulamadan çok dua gibi geliyor. Her ne kadar hoş da karşılansa,
cezbedici bir yanı yok. Daha ilginç kişisel güçlerin edinimi daha kolay gibi görülür.

Ona ışınlanma ve yerden yükselme
konusunda ne bilgi verebileceğini sormuştum;
” Bu daha sonra gelir. Ve tamamen doğaldır. Yani do­gal olarak
ortaya çıkar. Herhangi bir bilgiye, çalışmaya ihtiyaç duymadan.”
Evrenin önemli kanunları içinde bana göre en anlamlısı
ve uygulanabilir olanı doğru ilişkiler ilkesidir. İşte sonsuz
insan potansiyeli de bunun altında yatar. Henry’nin
dediği gibi “hayatın altın kuralları” sayesinde kendi gücümüzü
ortaya çıkarabiliriz. Bu doğal olarak ortaya çıkacaktır.

“Komşunu incitme, ” derken sadece yan dairedeki adamdan
bahsetmiyoruz. ” Komşunu incitme, ” dünyevi bir mesel
edir. Hepimiz dünyevi meselelerin birer parçasıyız;
evet, her birimiz!  “Bu saydıklanm sayesinde hırsın
ve baştan çıkmanın ötesine geçip, düşlediğin
doğal yetilere sahip olabilirsin.” İnsan potansiyeli? Doğal
güçler? Bunlar kişisel kazançların değil, sevginin esas sayıldığı
durumlardır.

*

Amerikan yerlilerinin duası, her birimiz için sağlık, kendi insanları için sağlık, dinleyenler için sağlık, hayvanlar, ağaçlar için sağlık olarak uzayıp gidiyordu. Onlar için tüm bu sayılanlar tek bir sağlıktan geçiyordu; tek bir şahıstan tüm gezegenin etrafına yayılan sadece tek bir sağlık!

Gizemciler, Büyücüler ve Şifacılar-Doug Boyd

Burada bahsedilen sadelik, efektiflik tam da yedinci ilke PONO’dur. Bilgeliğini dalganın tepesinde sörf yaparken göster, der Pono. Dünyevi meseleler, şu an ve burada yapılması gerekeni sadelikle ve içtenlikle yapabilmektir. Henry’nin altın kuralları adeta Huna prensiplerinin bir özetidir. Aloha

Pozitif Psikoloji

30 Mart 2017

11:57

Bir yorum yaz on Pozitif Psikoloji

Psikoloji

, , , ,

İnsanlara mutlu olmayı öğretebilir misiniz? Para mutluluk getirir mi? Neden kimileri diğerlerine göre daha mutlu görünür? İnsanlık haline ilişkin bu yaygın ve temel sorunlar, yakın geçmişe kadar psikologlar tarafından nispeten gözardı edilmiştir.

Pozitif psikoloji bireylerde ve gruplarda olumlu duygulara, erdemli davranışlara ve optimum performansa neden olan etmenleri ve süreçleri araştırır. Mutluluk psikolojisi üzerine ilk kitaplar 1980’lerde görülmeye başlandı. Ardından bu konuda uzman bir kaç akademik dergi ortaya çıktı. Milenyumla birlikte araştırmalar arttı ve bugünse daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılır hale geldi.

Mutluluk psikolojisi filozoflar, teologlar ve siyasetçilerin yıllardır peşinden koştuğu bazı temel soruları yanıtlamaya çalışır. İlk soru dizisi mutluluğun tanımı ve ölçütleri ile ilgilidir; ikincisi neden bazı grupların böylesine mutlu ya da mutsuz olduğu; üçüncüsü ise, mutluluğu arttırmak için kişinin ne yapması (ya da yapmaması) gerektiğidir.

Mutluluk bir işe yarar mı?

Elbette! Araştırma kanıtlarına göre, bağışıklık sistemleri daha güçlü olduğundan, mutlu kişiler mutsuzlardan daha sağlıklı ve daha uzun bir hayat sürerler. İşlerinde daha başarılı olma ve daha iyi sosyal ilişki kurma eğilimi gösterirler. Diğerlerinden daha çekicidirler. Mutsuz kişilere göre kendileriyle daha barışıktırlar. Mutlu kişiler daha yerinde kararlar verir ve daha yaratıcı olma eğilimi taşırlar. Mutsuz kişilerse, tehlike ya da başarısızlık işaretlerine karşı tetikte bekleyerek zamanlarını ve enerjilerini boşa harcıyor görünürler. Bu da onları tüketir.

Kendini iyi hissetme halinin kalıtsal olduğuna dair kanıtlar vardır. Ancak özellikle yaşamın ilk dönemlerindeki aile ve ev ortamı gibi çevre etmenlerinin de mutlaka rolü vardır. Bazı toplumların ve bireylerin, tek kelimeyle diğerlerinden daha mutlu olduğuna dair kanıtlar vardır. Örneğin Latin halkları Pasifik kıyıları haklarından daha mutlu görünmektedir. Topyekün ulusal mutluluk iki şeyle ilgili görünmektedir: insanların içinde yaşadıkları toplumun refah, denge ve demokratik niteliği; olumlu duyguları yaşayıp olumsuzlardan kaçınma arzusunu yöneten toplumsal norm ve gelenekler.

Mutlu olmayı öğrenmek

İnsanların daha mutlu olmak için yapabilecekleri basit birçok şey vardır. İlki, başarıyı mutlulukla karıştırmamaktır. İkincisi, kendi hayatının ve programının kontrolünü eline almaktır. Mutlu davranışlar sergilemeniz başkalarının da size farklı yaklaşmasını sağlar ve kendiniz gerçekten de mutlu hissedersiniz. Yetenek ve tutkuları geliştirecek işler ve boş zaman etkinlikleri yaratmak da çok yararlı olur. Düzenli egzersiz yapmak, düzenli uyumak ve sağlıklı yemek insana kendini iyi hissettirir. İlişkilere zaman ayırmak ve özen göstermek mutluluk açısından önemlidir. Başkalarını onaylamak, yardım etmek ve yaşamına şükretmek de mutluluğu arttıracaktır.

Pozitif psikoloji, odak noktasını, kişisel zayıflıkları araştırıp onları düzeltmek ya da değiştirmekten, güçlü yanların ve meziyetlerin incelenmesine kaydırmaktadır. Amacı, gerçek mutluluğu ve iyi yaşam sürmeyi devam ettirerek sağlığı da desteklemektir. Bir disiplin olarak giderek hız kazanan pozitif psikoloji insanın bu en temel halini bilimsel olarak incelemeye dönüştürmektedir.

Siz de Birdman’i yeni izleyenlerden misiniz?

3 Aralık 2015

12:29

Bir yorum yaz on Siz de Birdman’i yeni izleyenlerden misiniz?

Esinti, Kurgulardan Haberler, Oyun/Film, Yeni Dünya

, , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Aslında dün gece izledim ama uyudum uyandım halen izlemeye devam ediyor gibiyim. Filmi izledikten sonra Oscar öncesi yerli yabancı film eleştirmenlerinden dinlediğim hararetli tartışmalar zihnimde yüzeye çıktılar. Gerçekten de bu film bazıları için yüzeysel bazıları için çok katmanlı denebilecek, bazılarının sinir olacağı ve birilerinin bayılacağı tarzda insan ana yapısının tezat çeşitliliğinin yansıması gibi görünüyor.
Bana göre film, Amerikanın kendi üzerinden tüm dünyaya ve hatta fırsatını bulursa uzaya pazarladığı büyük amerikan rüyasının çöküşünü anlatıyor. Bu açıdan bakıldığında filmde -uzunluk açısından-büyük bir rolü olmayan Edward Norton’un neden bulunuyor oluşu da tesadüf değil sanki; çünkü film Dövüş Kulübünün bir başka, iletişim çağı versiyonu gibi görülebilir.
Oyunculuklar mükemmel. Tipik hızlı akış, Amerikan tarzına alışık olmayanları serseme çevirecek düzeyde. Eğer filmin repliklerini duymazdan gelirseniz kullanılan simgeler hemen hemen aynı şeyleri çok daha derin düzeyde ortaya koyacaklardır, öylesine etkin ve bol kullanılmış. Eminim ki bunların bir kısmı yönetmenin senaristin bilgisi dahilindedir ama daha çoğu bilinçsizce bu filmin içine sızmışlardır. -Küçük bir not: Amerikan Tanrılarını okumayan kalmasın.-  Ben bunu kendi yazdığım kitaplarda net olarak görüyorum, planlamadığım ve bilinçli yapmadığım o kadar çok şey-simge ve anlam doluşuyor ki içeri, o artık nerdeyse benim diyerek sahipleneceğim kişisel bir yaratım olmaktan çıkıyor.
Tabi ki filme sıradan bir seyirci olarak bakıyorum, eleştirmenlerin kıstası nelerdir bilmiyorum, öğrenmek de istemiyorum. Cahil kalıp filmin havasının ezici bir şekilde üzerime yüklenmesini ve beni bilmediğim bir hale sürüklemesini isterim. İşte ben böyle seyrederim ve okurum.
Bu film hakkında söylenecek çok şey olduğunun farkındayım ama filmin başarısına bakın ki, onlar ayrışmaya direniyorlar! Kafamın içinde kaotik bir gümbürdeme, şiddetli bir fırtına olarak kalmak istiyorlar.
Bu cümleden olarak Birdman, 4 oscarı hakkıyla almış diyebilirim.

Bazı kişilerce iddia edildiği yeni amerikan rüyasında (evrilmeye çalışılan) kötü niyet var mı emin değilim, tabi ki yerliler ve afrika kökenlilere yapılan soy kırım ile ilişkilendiriyorsunuz bu rüyayı ancak ben bunun tek elden çıktığını sanmıyorum, böyle bir iz bulamadım. Yeni Dünya dini olarak Amerika tarafından dünyaya tanıtılan ve pazarlanan paketin içinde bize sunulan bir çok seçenek var; uzaylılar, eski ırklar, doğu dinleri, Atlantis, Lemurya ve kökeni, sağlık, mutluluk, kuantum düşünce, çok boyutluluk, özgürlük, aydınlanma(!) vs vs… Hepsi de bilimsel dile tercüme edilmiş, revize edilmiş Hristiyanlık çerçevesi içinde sunuluyor, hatta öyle ki buna şamanlık, Mevlana ve tasavvuf filan bile dahil edilmiş. Bu arada spiritüalizm akımı bu reçetenin en başında yer alıyor ve bilimsel terminoloji ile harmanlanıyor. Bu durumu kötülediğim sanılmasın, sadece tarafsızca gözlüyorum, hoşuma gidenleri kendi öznel gerçekliğim yapıyorum
Bu arada ben herhangi bir dinden olunabileceğini de sanmıyorum çünkü herkesin kendine özgü tek kişilik bir dini olduğu ve zaten tanrının bu çeşitliliğin getireceği bilinç artışına talip olduğunu sanıyorum.
İkinci not: Geçen gün de Boyhood’u seyretmiştim ve onun neden Birdmanle yarışamadığını da anlamış oldum. Boyhood bir klasik olarak 100 yıl sonra da amerikalılarca ve onları merak edenlerce izlenecek ama Birdman muhtemelen  tıpkı Dövüş kulubü gibi kısa sürede unutulmaya çabalanacak, aksi takdirde yaşamaya devam edemezsin o amerikan rüyasının devasa çöplüğü içinde.
Üçüncü not: Tansiyonun yükseldiği de belli, dövüş kulübünde kendini acımasızca dövmeye başlayan insanlar Birdman’de artık kendini öldürüyor ve böylece kurtuluyor, uçup gidiyor!