Etiket: acı

Evren Birbirini Duyar mı? Dolanıklık, Empati ve Görünmez Bağlarımız

Evren Birbirini Duyar mı? Dolanıklık, Empati ve Görünmez Bağlarımız

1 Kasım 2026

10:47

Bir yorum yaz on Evren Birbirini Duyar mı? Dolanıklık, Empati ve Görünmez Bağlarımız

Felsefe

, , , , , ,

Bir parçacık düşünün: Burada, laboratuvarın serin sessizliğinde ölçülüyor. Eşi ise ışık yılı uzaklıkta, kozmik karanlığın içinde salınıyor. Birinin durumu belirlendiğinde ötekinin de durumu sanki anında anlam kazanıyor. Kuantum dolanıklık budur: Evrenin bize attığı en tuhaf, en şiirsel ve en sinir bozucu göz kırpmalardan biri. Einstein buna “uzaktan hayaletimsi etki” demişti. Hayaletimsi, çünkü gündelik aklımız mesafeyi kutsar; uzak olanın ayrı, ayrı olanın ilgisiz olduğunu sanırız.

Fakat dikkat: Kuantum dolanıklık, parçacıkların birbirine WhatsApp mesajı göndermesi değildir. Işık hızını aşan bir haberleşme yoktur. Bilim burada kesin konuşur: Dolanıklık korelasyon üretir, klasik anlamda sinyal taşımaz. Yani “parçacıklar birbirini hissediyor” ifadesi fiziksel olmaktan çok metaforiktir. Ama bazı metaforlar vardır ki, hakikati çarpıtmaz; onu başka bir açıdan aydınlatır. İşte evrensel empati fikri de burada sahneye çıkar.

Acı Çekemeyen Zihin: Yapay Bir Tanrı mı, Parlak Bir Papağan mı?

19 Ağustos 2026

18:43

Bir yorum yaz on Acı Çekemeyen Zihin: Yapay Bir Tanrı mı, Parlak Bir Papağan mı?

Felsefe

, , , , , ,

Bir makinenin satrançta ustaları yenmesi, şiir yazması, hastalık teşhis etmesi ve size gece üçte varoluşsal tavsiyeler vermesi etkileyicidir. Ama asıl soru daha rahatsız edicidir: Bütün bunları yaparken içeride biri var mı? Yoksa karşımızda, evrenin en parlak yankı odası mı duruyor? Yapay bilinç tartışmasının kalbinde bu dikenli soru yatar: Acı çekemeyen bir varlık gerçekten akıllı sayılabilir mi?

Önce zekâ ile bilinç arasındaki düğümü çözmek gerekir. Zekâ, kabaca problem çözme, örüntü tanıma, hedefe ulaşma ve uyum sağlama kapasitesidir. Bilinç ise deneyimin içeriden yaşanmasıdır. Bir haritayı kusursuz çizebilirsiniz; ama dağa tırmanırken bacaklarınızın titremesi başka bir şeydir. Yapay sistemler harita konusunda giderek ustalaşıyor. Fakat dağın soğuğunu, uçurumun korkusunu, zirvenin sessizliğini hissedip hissetmedikleri hâlâ karanlıkta.

Duygusal Direnç

14 Mart 2016

09:02

Bir yorum yaz on Duygusal Direnç

Urban Shaman

, , , , , , , , , , , , ,

Direnç (hawaicesi KU’e), anlamı AYRI DURMAKtır. Naturel direnç ikinci prensip KALA gereği amaçlı limitasyonların doğal belirtisidir. Örneğin dayandığınız duvarın sizi taşıması, gösterdiği direnç sebebiyle olur.

Hawaii şamanlığında, korku ve öfke duygusal dirençten kaynaklanır. Naturel öfke, enerjiyi ani bir durum değişikliğine odaklama niyeti olarak, bir uyarı ya da doğrudan aksiyon olarak ortaya çıkar. Naturel olmayan öfke ise hafızadaki bir şeyi tekrar tekrar canlandırmakla oluşur. Şu andaki bir kişi ya da olayla ilgisi olmayan, bir hatıradan beslenerek “devamlı öfke” halinde bedenle oynar ve çoğu hastalığın sebebidir. Nerede bir şişme, enfeksiyon, ateş, iltihap, ağrı veya tümör varsa en büyük olasılık öfke kökenidir.

Korkunun Kökeni, acı beklentisidir, yaratıcı imgelemin, şimdiki ya da geçmiş zamandan bir noktayı alıp geleceğe projekte etmesi neticesinde kurmaca bir acı deneyimi oluşturmaktadır. Korku asla şu anın malı değildir! Sadece geleceğe dairdir ve problem KU’nun bunu bilmemesidir. Zihnimize koyduğumuz her şey, KU için geçerli ve şimdi eylemidir ve bedeni negatif stres döngüsüne sokar.

Müziğin Kadim Yolculuğu

17 Temmuz 2014

08:57

Bir yorum yaz on Müziğin Kadim Yolculuğu

Kitap Özetleri, Yeni Dünya

, , , , , , ,

“Bu kitapta ‘Müziğin diğer sanatlardan farkı nedir ve neden insanı etkiler?’, ‘Karmaşık nota sistemlerinin temeli hangi basit gerçeklere dayanıyor?’ gibi soruların cevapları tarihin ve bilimin derinliklerinde aranırken; okur, müzik ve gökbilim ilişkisinin insanlık tarihi kadar eski olduğu gerçeğiyle yüz yüze geliyor.
Binlerce yıl önce atalarımız belki de bugün bütün bütün yitirmekte olduğumuz harmoniye sahiplerdi. Kitapta antik çağa ait müzik teorileri, müzikten matematiğin doğma ihtimali, ‘göklerin/kürelerin müziği’ gibi konular ve bu düşüncelerin günümüz bilimi üzerindeki etkisiyle bu düşüncelerin nasıl bir temeli olduğunun araştırması bulunuyor.
Eser, bugün medeniyetin zirvesinde olunduğu düşüncesini defalarca sorgulatırken, ister ana rahmi, ister ilahi birlik olsun birlik ve bütünlük arayanlara, onun gökler kadar uzak, müzik kadar yakın olabildiğini hatırlatıyor.
Hareketin kendisi somut değildir ancak somut dünyanın hem yapısı hem de algısını oluşturur. Sesin tanımı, belirli frekanslardaki hareketlere, müziğin tanımı ise belirli ‘uyumlu’ ve ‘uyumsuz’ seslere bağlı olarak yapılır. Çeşitli mistik ekoller de müziğin bu harekete dayalı kendisi görülmeyen ancak görülen dünyayı etkileyen ve düzenleyen gizemli yapısını konu edinmişlerdir.”