Bir algoritmanın çalışma süresi bazen yalnızca teknik bir ayrıntı değildir; insanın kozmik ölçekteki küçüklüğünü yüzümüze vuran soğuk bir aynadır. Bilgisayar bilimi bize şunu öğretir: Her problem, sabırla çözülecek bir bilmece değildir. Bazıları, yeterince kahve, yeterince işlemci ve yeterince inatla değil; ancak evrenin kendisinden daha uzun bir takvimle çözülebilir. İşte burada zaman kompleksitesi, kuru bir ders notu olmaktan çıkar ve varoluşsal bir tokada dönüşür.
Örneğin bir algoritmanın O(n) zamanda çalışması genellikle iyi haberdir. Girdi büyür, süre de onunla birlikte makul biçimde büyür. O(n log n) hâlâ dost canlısıdır; sıralama algoritmalarının terbiyeli aristokratı gibidir. Fakat O(2^n), O(n!) ya da daha kötüsü sahneye çıktığında tablo değişir. Artık bilgisayarınızın fanı değil, kaderin kendisi dönmeye başlar. 100 şehirlik gezgin satıcı problemi gibi kombinatoryal canavarlar, kaba kuvvetle çözülmeye kalkıldığında seçenek sayısını akıl almaz biçimde şişirir. Bir anda problem çözmüyor, sonsuzluğa dilekçe yazıyor gibi olursunuz.