Çocuğun Zihnindeki Gizli Kat: Yakınsal Gelişim Alanı Neden Öğrenmenin Motorudur?

Çocuğun Zihnindeki Gizli Kat: Yakınsal Gelişim Alanı Neden Öğrenmenin Motorudur?

Bir öğrencinin zihni, çoğu zaman bir masa lambası gibi düşünülür: Düğmeye basarsın, ışık yanar ya da yanmaz. Oysa öğrenme bundan çok daha vahşi, çok daha canlıdır. Zihin bir lamba değil, kamp ateşidir; kimi zaman kendi kendine tutuşur, kimi zaman küçük bir kıvılcıma, kimi zaman da yanında diz çökmüş sabırlı birine ihtiyaç duyar. İşte Yakınsal Gelişim Alanı tam olarak bu aralıktır: Çocuğun tek başına yapabildiği ile bir rehberin desteğiyle başarabileceği şey arasındaki esnek, titreşen, büyülü bölge.

Bu fikir, eğitim psikolojisinin en güçlü sezgilerinden biridir. Çünkü bize şunu söyler: Bir öğrenciyi yalnızca bugün yapabildikleriyle ölçmek, onun haritasına bakıp kıtasını inkâr etmektir. Test kâğıdında görünen performans, çoğu zaman zihnin kıyı şerididir; asıl kara parçası, uygun soruyla, doğru ipucuyla, cesaret veren bir bakışla ortaya çıkar. Öğretmenin işi de her cevabı vermek değil, öğrencinin kendi cevabına yürüyebileceği köprüyü kurmaktır.

Tahtanın En Sessiz Tehdidi: Bugünün Değersiz Piyonu Yarın Neden Korku Yaratır?

Satrançta geçer piyon, önünde onu durduracak rakip piyon kalmamış piyondur. Tahtanın en mütevazı taşıdır hâlâ: çapraz yer, düz gider, geri dönemez, tek karelik bir inatla yaşar. Fakat işte tam da bu yüzden ürkütücüdür. Çünkü onun değeri bugünkü kuvvetinden değil, yarın olabileceği şeyden gelir. Henüz vezir değildir; ama vezir olma ihtimali, rakibin zihninde çoktan vezir kadar yer kaplamaya başlamıştır.

Bu, sadece satrancın değil, hayatın da en keskin yasalarından biridir: Bazı şeyler oldukları şeyle değil, dönüşebilecekleri şeyle tehdit oluşturur. Bir fikir, ilk doğduğunda cılızdır; bir not defterinin kenarında karalanmış olabilir. Bir çocuk henüz konuşmayı yeni öğreniyordur. Bir sanatçı ilk sergisinde kimsenin dikkatini çekmemiştir. Bir teknoloji garajda lehim kokuları arasında titrek ışıklar saçar. Fakat kaderin tuhaf mizahı şuradadır: İmparatorlukları yıkan şey çoğu zaman mevcut güç değil, ihmal edilmiş potansiyeldir.

Niyet ve Ağ Bağlantısı

J.Searle, Zihnin Yeniden keşfi Kitabında şöyle der:

Arka plan tezi basitçe şöyledir: Anlamlar anlayışlar, yorumlar, inançlar, istekler ve deneyimler gibi niyetli fenomenler sadece kendiliklerinde niyetli olmayan bir Arka plan yetileri kümesi içinde işlerler. Bu nedenle, ortada farklı Arka plan yetileri bulunduğunda, aynı niyetli durum farklı karşılama şartlarını belirleyebilir. Ve eğer uygun bir arka plan ile bağıntılı olarak uygulanmaz ise, niyetli bir durum hiçbir karşılama şartını belirlemiyecektir.

Bir inanca veya isteğe sahip olmam için, diğer inançların ve isteklerin tüm bir Ağ Bağlantısına sahip olmam gerekir. Dahası Ağ Bağlantısının tümünün bir Arka plana ihtiyacı vardır. Çünkü Ağ Bağlantısının öğeleri kendi kendilerini yorumlayamaz veya kendi kendilerini uygulayamaz.

Oyun Hamuru ya da Potansiyel

Müthiş bi tipi var burada (köprüden önce son çıkış), tam on dakikada heryer bembeyaz oldu. Hava tüm gizemiyle karardı, bilinmeyenden bilmeyerek yağıyor. Olağanüstü bir yer burası, şahane bi dünya! Özgür iradeye aşk veren bilinmeyen, sana sonsuz şükranlarımı sunuyorum. (Yollarda olanların işleri kolay olsun dilerim.)

**

Gözlerinizle gördüğünüz dünya/maddi gerçeklikler yalnızca duygu/düşünce bileşiminizin dışa yansıtılmasından ibarettir. Ve bu haliyle de gerçektir tabi, sizde olandır. Gördüğünüz/algıladığınız dünya; kurduğunuz mantıksal bütünlüğe ve duygularınızın dalgalı ritmine boyun eğerek masumca varoluyor.

O varoluş, çocuklar için hazırlanmış yumuşak, renkli, güzel kokulu bir oyun hamurudur.

Yaratma işlemi, düşünme ve hayal etme kabiliyeti ile yapılmakta olup, kullandığı araçlar; başta kelimeler olmak üzere, dışarı üflediğiniz her şeydir.

Tesla’nın ilginç hastalığı(!)

Nikola çocukluk çağlarında ilginç bir hastalıkla yüzleşir. Konuşulan nesneler hakkında zihninde imajlar oluşmaktadır. Zamanla bu imajlar o kadar gerçekçi hale gelir ki, onların dokunulabilir olup olmadığı tereddütleri baş gösterir. Büyük rahatsızlık ve endişe kaynağı olan bu durum psikolojik ve fizyolojik olarak açıklanamaz. Bu konu üzerine yoğunlaşır. Zihnindeki imajların bir ekrana, hatta başkalarının zihnine yansıtılabileceğini iddia etmektedir ve bunun üzerine çalışır.

İlerleyen süreçte, kendi deyimi ile zihinsel seyahatlere çıkmakta, yeni şehirler görüp yeni insanlarla tanışmakta ve hatta onlar ile arkadaşlık etmektedir. Onu 17 yaşına kadar yıllarca meşgul eden bu durum, belki de ileride yapacağı yüzlerce icadına katkıda bulunacak bir yeteneğe dönüşür. Tesla, bu yeteneği sayesinde çalışmalarında modellere, çizimlere ve hatta deneylere ihtiyaç duymadığından bahseder. Deneydeki nesneleri ve deney koşullarını zihninde oluşturup süreçleri işletebilmekte ve bu sayede henüz deneyi gerçekleştirmeden sonuçlarını analiz edebilmektedir. Bir cihazı zihninde devreye koyabilmekte; çalışırken oluşan aksaklıkları tespit edip üzerinde düzenlemeler yapabilmektedir. Baştan sona zihinsel planda gerçekleşen işlemlerin sonuçları gerçeğiyle aynıdır. Enerji, para ve zaman avantajı sağlayan bu yöntemiyle çalıştığı 20 yıl boyunca bir istisna bile olmadığını söyler.